La Divina Commedia

Opera virtuale di Gianni Latronico

Cànd XXVII du Paravëjs

1. Àw Pàtrë àw Fìgghjë e àw Spìrdë Sàndë
2. accumënzòw: "Gloria" tùttë u paravëjsë
3. ssë ccà m'ënèbbrjävë u dòlgë càndë
4. Ccè ccà jë vëdëj më sëmbrävë na rëjsë
5. dë l'unëvèrsë pëcké a mëja èbbrèzzë
6. trasëja pë lë rècchjë e ppë la vìstë
7. Oj ggjòj! oj ënèffàbbëlë allëcrèzzë!
8. oj vëjta sänë d'amòwrë e ddë päscë
9. oj sénza bbrämë sëkëwra rëckèzzë
10. Nnànz a l'òcchjër mèj lë quàtt lëwscë
11. jérn appëzzëcät e kèd ca prëm vënèttë
12. accumënzòw a ffàrsë cchjù vvëväscë
13. e ttälë andòw sëmbjàndë sëw dëvëndòw
14. quälë dëvëndarëj Ggjòv cë jìdd e Mmàrtë
15. fòssënë acéddër e ssë cambjàssën pènnë
16. A pruvvëdénzë ca cquä cumànn assègnë
17. vèjtë e ppruvvèjtë andòw vjätë còrë
18. sulénzjë jérë pùëstë da ognè vvànnë
19. quànn sëndìbb:"Cë jë më traskëlòwrë
20. nòn t'ammaravëgghjànn ca dëcénn jë
21. hà vëdèj traskëluräj a ttùttë kìëssë
22.Cùdë k'asùrpë 'ndèrrë u lùëkë mëjë
23. u lùëkë mëj u lùëkë mëj ca jé vacàndë
24. andò a prësénzë du fìgghjùëlë dë Dëjë
25. fàtt hà dù cëmëtér mëj nu munnëzzärë
26. dù sàgn e ddà pùzz dì quälë u përvìërsë
27. ca cadètt da quä ssòp ddä ssòtt së pläkë"
28. Dë cùdë këlòwrë ca pë lu sòwlë avvèrsë
29. nùvëlë dëpìngë da sèjrë e dda matëjnë
30. vëdìbbë jë a ttùttë u cìëlë cumëgghjätë
31. e ccumè ffèmmënë onéstë ca përmänë
32. dë sè sëkëwrë e ppë lë sbàgljë dë l'òldë
33. fìgnë sëndénnë tìmëtë e ròssë dëvéndë
34. dassë Vjatrëjscë trasmutòw sëmbjàndë
35. e ttälë èclìssë crèjtë ca 'ngìëlë fòw
36. quànnë patëshèttë a supréma puténzë
37. Dòppë prucëdèrnë lë paròlë sòwë
38. kë vvòwscë tàndë da sè trasmutätë
39. ca u sëmbjànd nòn së cambjòw cchjù
40. "Nòn fòw la zëjtë dë Crìstë allëvätë
41. dù sàgnë mëj dë Lin dë cùd dë Clétë
42. pë jjéssë a l'acquìstë d'òwrë ajjusätë
43. mà pë l'acquìstë dë kèssa vëjt allècrë
44. e Ssìste e Ppëj e Ccallìstë e Urbänë
45. vërsòrn u sàgnë dòpp tàndë chjàndë
46. Nò ffòw nòstra ndënzjòwn k'a déstrë
47. dì nùëstr succëssëwr pàrt assëttàssë
48. pàrtë da l'òldë dù pòpëlë crëstjänë
49. nnè ca lë chjäv ca më fòrnë cungéssë
50. dëvëndàssënë sëgnàquëlë 'nvèssìllë
51. ca còndr i bbattëzzätë cumbattèssë
52. nnè ccà jë fòssë fëjëwrë dë sëggìllë
53. a lë prëvëlèggë vënnëwt e buscjàrdë
54. e jë spìssë m'arròssë e më sfascéddë
55. 'Nvéstë dë pastëwrë lëwpë rapäscë
56. së vètënë quä ssòpë a tùttë lë vànnë
57. oj dëfèjsa dë Ddëj pëcké mò gjäscë?
58. Dù sàgnë nùëstrë caursëjnë e guàskë
59. së prëpàrën a vvèjvë o bbòn prëngìpjë
60. a quälë vëjlë fëjnë succétë ca tù cätë!
61. Mà la jàlda pruvvëdénz ca kë Shìpjë
62. dëfëndètt a Ròmë la jëlòrjë dù mùnnë
63. addà sëccòrrë sùbbëtë ssë cùm pénzë
64. E ttù fìgghjë më ca pù tërrénë cùërpë
65. angòr abbàsh hà turnäj jàprë la vòckë
66. e nò ascunnénn ccè ccà jë no ascònnë
67. Ssë ccùmë dë vapëwrë ggëlätë fjòckë
68. abbàshë l'àrja nòstrë quànn u cùërnë
69. dë la càprë dù cìëlë cù sòwlë së tòckë
70. ajjàldë vëdìbbë jë dassë l'àrjë adòrnë
71. fàrsë e fjucquä dë vapëwrë trjunfàndë
72. ca fàtt jérnë kë nnëw cquä sëggjùërnë
73. A vìsta mèj sëquëvë lë sëw sëmbjàndë
74. e ssëquètt affìgnë ca u mìënzë pë l'assä
75. llë luwòw u trapassäj dù cchjù 'nnànzë
76. Pë ckìëss la dònn ca më vëdètt assùëldë
77. dàw mëräj ajjàldë më dëcèttë:"Abbàshë
78. la fàccë e wàrdë cùmë tëw sì arrëvätë"
79. Da l'òwrë ca jë jérë wardätë apprëjmë
80. jë më vëdìbbë spustätë pë ttùttë l'àrkë
81. ca fäscë dà mìënz a la fëjn prëjm clëjmë
82. ssë ccà jë vëdëj da ddä da Gädë u vàrkë
83. pàccë Ulìssë e da cquä vëcëjn àw lëjdë
84. ndòw quäl së facètt Èwròp dòlgë càrëkë
85. E cchjù angòr më sarëj scupìërtë u sëjtë
86. dë kèss ajòlë: ma u sòwlë prucëdëjë
87. sòtt lë pìët mëj nu sègnë cchjù lundänë
88. La ménda 'nnammurätë ca vaghèggë
89. a la mëja dònnë sémbë dë rëpurtäjë
90. a jjèddë l'òcchjërë cchjù ca mä jardëjë:
91. e ccë natëwrë o jàrtë facèrnë pastëwrë
92. da pëgghjä jòcchjërë p'avè la méndë
93. 'ncàrnë umänë o andò lë sëw pëttëwrë
94. tùttë àwnëjtë nòn sarìjënë pròpjë nùddë
95. vèrs u pjacèjrë dëvëjnë ca më rëfùlgèttë
96. quànn m'aggëràbb à sòwa faccë rëdéndë
97. E u vërtëwtë ca la vìstë më cungëdèttë
98. dù bbèllë nëjtë dë Lédë më dëstaccòw
99. e ndòw cìëlë assä vëlòwscë më spëngèttë
100. Lë pàrtë sòw vëvìssëmë e èccëlléndë
101. ssë unëfòrm sònd ca jë nò sàccë dëjscë
102. quäl Vjatrëjscë pë llùëkë më shëgljèttë
103. Mà jèddë ca vëdëj u mëj dësëdèrjë
104. accumënzòw rërénnë tànda cundéndë
105. ca Dëj parëj dë la sëwa fàccë wadèjë:
106. "La natëwrë dù mùnnë ca quëjétë
107. u mìënzë e ttùttë l'òldë attùrnë mòvë
108. da cquä accuménz cùm da sëwa métë
109. E ccùssë cìëlë nòn ténë jàldrë lùëkë
110. ca la ménda dëvëjnë andò s'appìzzëkë
111. l'amòwr k'aggëjr e u vërtëwt ca chjòvë
112. Lëwscë e amòwr dë nu cìërchj abbràzzë
113. ssë cumè ccùssë l'òldë e ccùdë prëcìndë
114. cùdë ca l'abbràzzë sulaméndë 'ndénnë
115. Nò jjé muvëménd sëw pë jàldr dëstìndë
116. mà l'òldë sònd mësurätë da cùssë
117. ssë cumè ddéscë da mìënz e da quìndë
118. E ccùm u tìëmbë tégnë andò ssu téstë
119. lë radëjscë sòw e ndò l'òldë lë frùnnë
120. ormäj a ttë pòtë jéssë manëféstë
121. Oj cupëdìggjë ca l'ùëmmënë affùnnë
122. ssë sòtt tèj ca nëshëwnë ténë putèjrë
123. dë tërä l'òcchjërë fòrë da lë tòw jònnë
124. Bbèn fjurìshë ndò l'ùëmmënë u vulèjë
125. mà la chjòggjë këndìnuë cunvèrtë
126. ën buzzacchjëwnë lë susëjnë vèjrë
127. Fèjtë e 'nnucénzë së pòtënë acchjäj
128. shkìtt ndò i crëjatëwrë:pò ognè jjëwnë
129. fäscë prëjm ca mbàccë ngë sëj vàrvë
130. Tälë balbëttànnë angòrë dëscëwnë
131. ca dòpp gnòttë kë la lègna shjòltë
132. qualunghë cìbbë pë cqualùngua lëwnë
133. e ttälë balbëttànnë jäm e annasulèjscë
134. à màmma sòw ca kë pàròla chjärë
135. dësìdërë dòppë dë vëdèrla sëppëllëjtë
136. Dassë së fäscë la pédd vjànghë gnòwrë
137. ndòw prëm sëmbjànd dà bbèlla fìgghjë
138. dë cùdë k'appòrtë l'àlbë e làssë la sèjrë
139. Tëw pëcké nòn të fàzzë mmaravìgghjë
140. pìënzë ca 'ndèrrë nò ngé cë cuwèrnë
141. pë ckìëssë së svëj l'umäna famìgghjë
142. Mà prëm ca scënnärë tùtt së svìërnë
143. pë la cëndèsëmë ca jé ddä trascurätë
144. hònna ruggìsh ssë stë cìërchj supèrnë
145. ca la fërtëwnë ca tàndë s'aspéttë
146. lë pòppë add'aggërä ndò sò lë pòppë
147. ssë ccà la clàssë addà còrrë dëréttë
148. e vèjrë frùtt addà vënë dòpp u fjòwrë"

La Divina Commedia

Opera virtuale di Gianni Latronico

Canto XXVII del Paradiso

1. 'Al Padre, al Figlio, a lo Spirito Santo',
2. cominciò, 'gloria!', tutto 'l paradiso,
3. sì che m'inebrïava il dolce canto.
4. Ciò ch'io vedeva mi sembrava un riso
5. de l'universo; per che mia ebbrezza
6. intrava per l'udire e per lo viso.
7. Oh gioia! oh ineffabile allegrezza!
8. oh vita intègra d'amore e di pace!
9. oh sanza brama sicura ricchezza!
10. Dinanzi a li occhi miei le quattro face
11. stavano accese, e quella che pria venne
12. incominciò a farsi più vivace,
13. e tal ne la sembianza sua divenne,
14. qual diverrebbe Iove, s'elli e Marte
15. fossero augelli e cambiassersi penne.
16. La provedenza, che quivi comparte
17. vice e officio, nel beato coro
18. silenzio posto avea da ogne parte,
19. Quand'ïo udi': "Se io mi trascoloro,
20. non ti maravigliar, ché, dicend'io,
21. vedrai trascolorar tutti costoro.
22. Quelli ch'usurpa in terra il luogo mio
23. il luogo mio, il luogo mio che vaca
24. ne la presenza del Figliuol di Dio,
25. Fatt ' ha del cimitero mio cloaca
26. del sangue e de la puzza; onde 'l perverso
27. che cadde di qua sù, là giù si placa"
28. Di quel color che per lo sole avverso
29. nube dipigne da sera e da mane,
30. vid' ïo allora tutto 'l ciel cosperso.
31. E come donna onesta che permane
32. di sé sicura, e per l'altrui fallanza,
33. pur ascoltando, timida si fane,
34. così Beatrice trasmutò sembianza;
35. e tale eclissi credo che 'n ciel fue
36. quando patì la supprema possanza.
37. Poi procedetter le parole sue
38. con voce tanto da sé trasmutata,
39. che la sembianza non si mutò piùe:
40. "Non fu la sposa di Cristo allevata
41. del sangue mio, di Lin, di quel di Cleto,
42. per essere ad acquisto d'oro usata;
43. ma per acquisto d'esto viver lieto
44. e Sisto e Pio e Calisto e Urbano
45. sparser lo sangue dopo molto fleto.
46. Non fu nostra intenzion ch'a destra mano
47. d'i nostri successor parte sedesse,
48. parte da l'altra del popol cristiano;
49. né che le chiavi che mi fuor concesse,
50. divenisser signaculo in vessillo
51. che contra battezzati combattesse;
52. né ch'io fossi figura di sigillo
53. a privilegi venduti e mendaci,
54. ond' io sovente arrosso e disfavillo.
55. In vesta di pastor lupi rapaci
56. si veggion di qua sù per tutti i paschi:
57. o difesa di Dio, perché pur giaci ?
58. Del sangue nostro Caorsini e Guaschi
59. s'apparecchian di bere: o buon principio,
60. a che vil fine convien che tu caschi!
61. Ma l'alta provedenza, che con Scipio
62. difese a Roma la gloria del mondo,
63. soccorrà tosto, sì com' io concipio;
64. e tu, figliuol, che per lo mortal pondo
65. ancor giù tornerai, apri la bocca,
66. e non asconder quel ch'io non ascondo"
67. Sì come di vapor gelati fiocca
68. in giuso l'aere nostro, quando 'l corno
69. de la capra del ciel col sol si tocca,
70. in sù vid' io così l'etera addorno
71. farsi e fioccar di vapor trïunfanti
72. che fatto avien con noi quivi soggiorno.
73. Lo viso mio seguiva i suoi sembianti,
74. e seguì fin che 'l mezzo, per lo molto,
75. li tolse il trapassar del più avanti.
76. Onde la donna, che mi vide assolto
77. de l'attendere in sù, mi disse: "Adima
78. il viso e guarda come tu se' vòlto"
79. Da l'ora ch'ïo avea guardato prima
80. i' vidi mosso me per tutto l ' arco
81. che fa dal mezzo al fine il primo clima;
82. sì ch'io vedea di là da Gade il varco
83. folle d'Ulisse, e di qua presso il lito
84. nel qual si fece Europa dolce carco.
85. E più mi fora discoverto il sito
86. di questa aiuola; ma 'l sol procedea
87. sotto i mie' piedi un segno e più partito.
88. La mente innamorata, che donnea
89. con la mia donna sempre, di ridure
90. ad essa li occhi più che mai ardea;
91. e se natura o arte fé pasture
92. da pigliare occhi, per aver la mente,
93. in carne umana o ne le sue pitture,
94. tutte adunate, parrebber nïente
95. ver' lo piacer divin che mi refulse,
96. quando mi volsi al suo viso ridente.
97. E la virtù che lo sguardo m'indulse,
98. del bel nido di Leda mi divelse,
99. e nel ciel velocissimo m'impulse.
100. Le parti sue vivissime ed eccelse
101. sì uniforme son, ch'i' non so dire
102. qual Bëatrice per loco mi scelse.
103. Ma ella, che vedea 'l mio disire,
104. incominciò, ridendo tanto lieta,
105. che Dio parea nel suo volto gioire:
106. "La natura del mondo, che quïeta
107. il mezzo e tutto l'altro intorno move,
108. quinci comincia come da sua meta;
109. e questo cielo non ha altro dove
110. che la mente divina, in che s'accende
111. l'amor che 'l volge e la virtù ch'ei piove.
112. Luce e amor d'un cerchio lui comprende,
113. sì come questo li altri; e quel precinto
114. colui che 'l cinge solamente intende.
115. Non è suo moto per altro distinto,
116. ma li altri son mensurati da questo,
117. sì come diece da mezzo e da quinto;
118. e come il tempo tegna in cotal testo
119. le sue radici e ne li altri le fronde,
120. omai a te può esser manifesto.
121. Oh cupidigia, che i mortali affonde
122. sì sotto te, che nessuno ha podere
123. di trarre li occhi fuor de le tue onde!
124. Ben fiorisce ne li uomini il volere;
125. ma la pioggia continüa converte
126. in bozzacchioni le sosine vere.
127. Fede e innocenza son reperte
128. solo ne' parvoletti; poi ciascuna
129. pria fugge che le guance sian coperte.
130. Tale, balbuzïendo ancor, digiuna,
131. che poi divora, con la lingua sciolta,
132. qualunque cibo per qualunque luna;
133. e tal, balbuzïendo, ama e ascolta
134. la madre sua, che, con loquela intera,
135. disia poi di vederla sepolta.
136. Così si fa la pelle bianca nera
137. nel primo aspetto de la bella figlia
138. di quel ch'apporta mane e lascia sera.
139. Tu, perché non ti facci maraviglia,
140. pensa che 'n terra non è chi governi;
141. onde sì svia l'umana famiglia.
142. Ma prima che gennaio tutto si sverni
143. per la centesma ch'è là giù negletta,
144. raggeran sì questi cerchi superni,
145. che la fortuna che tanto s'aspetta,
146. le poppe volgerà u' son le prore,
147. sì che la classe correrà diretta;
148. e vero frutto verrà dopo 'l fiore"