|
La Divina Commedia
Opera Virtuale di Gianni Latronico
Cànd XXIX du Paravëjs
1. Quànn tùtt'e ddëw i fìgghjë dë Latòwnë
2. cupìërtë dàw Mëndòwnë e dda la Lìbbrë
3. fàscënë dë l'orëzzòndë òwnëjtë zzònë
4. quànd jé dàw pùndë ca u zènit ënlìbbrë
5. affìgnë ca l'ëwnë e l'òldë da cùd cìndë
6. cambjànnë l ' èmëspèrjë së dëlìbbrë
7. tàndë kë la fàccë dë rëjsë dëpìndë
8. së në stèttë cìttë Vjatrëjscë rëwardànnë
9. fìssë andòw pùndë ca m'avëja vëngëwtë
10. pò accumënzòw:”Jë dëjk nò addumànnë
11. ccè ccà tù vùë sénd pëcké jë l'égghj vìstë
12. andò s'appùndë ognè ubi e ognè quando
13. Nòn p'avèj a ssè dë bbèn acquìstë
14. ca jéss nòn pòt ma pëcké sëw splëndòwrë
15. putèssë sfascëddànnë dëjscë : Subsisto
16. ën sëw atèrnëtätë dë tìëmbë da fòrë
17. fòrë d'ognè jjàldrë capìsh cùm lë pjacèttë
18. s'aprètt ën nùëvë amëwrë l'atèrn amòwrë
19. Nnè prëjmë quäsë turpéndë së ggjacèttë
20. ca nnè pprëjm e nnè ddòppë prucëdèttë
21. u dëscòrrë dë Ddëj sòwp a ckìëss'àcquë
22. Fòrm e mmatèrjë këngjòndë e pëwrë
23. assèrn a jjéssë ca nòn avëja sbàgljë
24. cumè jjàrkë trëcòrdë trè ssajéttë
25. e ccùm ‘nvìtrë ‘nàmbrë o ‘ncrëstàllë
26. ràggë rësplénnë ssë ccà dàw vënëjë
27. a l'éssërë tùttë nò ngé ndërvàllë
28. dassë u trëfòrmë éffétt dù sëw Sëjrë
29. ndò l'éssër sëw raggjòw àwnëjt tùttë
30. sénza dëstënzjòwnë andò l'èsordëjrë
31. këncrëjätë fòw jòrdënë e ckëstrùttë
32. a lë sustànzjë e ckìëdë fòrnë cëjmë
33. ndòw mùnn ndò pëwr àttë fòw prëdòttë
34. Pëwra puténzë tènnë la pàrta prëfònnë
35. ndòw mìënzë strëngèttë puténz kë àttë
36. tälë lëjämë ca ggjä mmäj së squàgghjë
37. Cëlòrmë ngë scrëvèttë lùëgnë tràttë
38. dë sèquëlë dë l'àngëlë crëjätë
39. prëjm ca l'òldë mùnnë fòssë fàttë
40. mà kèssa vërdät jé scrìtt ntàndë vànnë
41. da lë scrëttòwrë dù Spìrëtë Sàndë
42. e tù të n'addunäj cë bbùën pùën méndë
43. e ffìgnë a raggjòwnë u vèjt abbastànzë
44. ca nòn cungëdërëj ca lë motòwrë
45. sénza sëwa përfëzzjòwn fòssën tàndë
46. Mò sä tëw andò e cquànn kìëss amëwrë
47. fòrn èléttë e ccùmë ssë ccà stutätë
48. andò tëw dësëdèrj ggjä sò ttrè ardëwrë
49. Nnè së këngjòngërëj numërànn àw vìndë
50. dassë sùbbët cùmë dë l'àngëlë na pàrtë
51. turbòw u suggéttë dì vùëstrë éléméndë
52. L'òld rumanètt e accumënzòw kèss àrtë
53. ca tù dëshìërnë kë ttàndë dëléttë
54. ca mä da cërcwëj së sëparèjscë
55. Prëngìpj dà cadëwt fòw a maldètta
56. supèrbjë dë cùdë ca tù vëdìstë
57. da tùttë lë pëjsë dù mùnn costrèttë
58. Kìëdë ca vëjtë cquä fòrnë modèstë
59. a rrëcanòshë a ssèj da la bbuntätë
60. ca l'avëja fàtt a ttànd ndénn capäscë
61. pëcké lë vìstë lòrë fòrnë ésaltätë
62. kë jëràzzj llumënànd e kë llòrë mèrëtë
63. ssë ccà ténnë chjèjn e ffèrma vuluntätë
64. E nòn vògghj ca dubbëtë ma sëja cèrtë
65. ca rëcévë a jëràzzjë jé mmërëtòrjë
66. sëcòndë ca l'afféttë llë jé apìërtë
67. Omäj attùrn a ccùssë cungëstòrjë
68. pùëtë cundëmblä assäj cë lë paròlë
69. mèj sò rëcùëldë sénzë jàldr mèstrë
70. Mà pëcké ‘ndèrrë pë lë vòstrë scòlë
71. së léscë ca l ' àngèlëca natëwrë
72. jé ttälë ca ndénn s'arrëcòrdë e vvòlë
73. t'àgghja dëjscë pëcké tù vëjtë pëwrë
74. a vërdätë ca ddä bbàshë së kënfònnë
75. équëvuquànnë ‘nsë ffàtta lëttëwrë
76. Kìëssë sustànz dòpp ca fòrn cundéndë
77. dë la fàccë dë Dëj nòn s'aggëròrn mäjë
78. da jèddë da la quälë nùddë s'ascònnë
79. përò nòn hònnë la vìstë ‘ndrapòstë
80. da nùëvë oggéttë e përò nòn s'àdda
81. tënè a mmamòrj pë cungéttë sëparätë
82. Ssë ccà ddä bbàsh nò durménn së sònnë
83. crëdénn e nòn crëdénnë dëjscë la vërdätë
84. ndò l'ëwnë jé cchjù ccòlp e cchjù vërvògnë
85. Vëw nòn scjätë abbàshë kë nnu sëndìërë
86. fëlusëfànnë tàndë vë traspurtèjscë
87. l'amòwr dë l'apparénz e u sëw pënzìërë
88. E angòrë cùssë cquä jjàldë së këmbòrtë
89. kë mén dësdègnë dë quànn jé pospòstë
90. la dëvëjna scrëttëwrë o quànn jé stòrtë
91. Nòn ngë së pénzë a cquànd sàgnë còstë
92. sëmënàrlë ndòw mùnn e cquànd pjäscë
93. cë jumëlméndë kë jjèddë s'accustèjscë
94. P'apparëj ognè jjëwn s'ëngègnë e fäscë
95. sow ‘nvënzjëwnë e ckìëdë sò ttrattätë
96. da lë prëdëcatëwrë e u vangél stä cìttë
97. Jëwnë dëjscë ca la lëwnë turnòw ndrétë
98. andò a passjòwn dë Crìst e së punnèttë
99. pëcké u lëwm dù sòwl abbàsh nò arrëvòw
100. e jjàldrë ca la lëwscë s'ascunnèttë
101. da sèj përò a lë spagnùël e a l'ëndjänë
102. cùm a lë ggjudéj täl èclìssë rëspunnèttë
103. Nòn ténë Fërénzë tàndë Läpë e Bbìndë
104. quàndë dassë ffàttë fàwlë pë jjànnë
105. dàw pùlpëtë së jërìtën da cquä e da ddä
106. dassë ccà lë pëquëréddë ca nòn sàpënë
107. tòrnën dàw pàsquël pashëwtë dë vìëndë
108. e nnòn lë skëwsë nò vvëdè lòrë dànnë
109. Nò dëcètt Crìst àw sëw prëm cumméndë
110. "Scjätë e pprëdëcätë àw mùnnë cjàngë"
111. ma dètt a llòrë nu vëräscë fundaméndë
112. e shkìtt cùss së sëndètt ndò lë lòr vòckë
113. ssë ck'à cumbàttë pë appëzzëcä la fèjdë
114. dù vangélë facèrnë skëwtë e llàngë
115. Mò së vä kë cusquaséddë e ckë shénë
116. a pprëdëcä e abbàsca bbén së rëjrë
117. gunfjèjscë u cappùccë sénz cchjù àldrë
118. Mà täl acìëdd andòw bèckéttë s'annëjdë
119. ca cë u pòpëlë u vëdèssë putrëja vëdèjë
120. la përdunànzë dë cë së cunfëjdèjscë
121. pë ckìëss tànda stuldìzzj ndèrr crëshèttë
122. ca sénza pròvë d'anguàlkè ttëstëmònjë
123. a ognè promëssjòwnë së putrëj accòrrë
124. Dë kìëssë ngràssë u pùërk Sand'Andònjë
125. e jjàldrë angòrë ca sò assä cchjù ppùërcë
126. pajànnë kë nna dëcìnghë sénza valòwrë
127. Mà pëcké në sëjm assä allundanät ggëjrë
128. l'òcchjërë oramäj vèrs la drètta strätë
129. ssë ccà la vëjë cù tìëmbë s'accòrcjë
130. Kèssa natëwrë ssë jòldrë s'ëngrädë
131. ën nùmër ca mäj ngë fòw lënguàggë
132. nnè cungéttë tërrénë ca tàndë väjë
133. E ccë tù wàrdë ccè ccà së rëvélë
134. pë Ndanjél hà vëdè ca nsëw mëgghjäjë
135. dëtërmënätë nùmërë së n'ascònnë
136. A prëma lëwscë ca tùttë la ràggë
137. pë ttàndë mòdë ‘ndò jèddë së rëcévë
138. quànd sò i splëndëwr a lë quäl s'appärë
139. e ppërò ck'a l'àttë ca cungëpìshë
140. séquë l'affèttë d'amòwrë a dulgèzzë
141. dëvèrsaméndë ndò jèdd fèrv e ttépë
142. Vëjtë l'èccèlsë oramäj e la larjézzë
143. dë l'atèrnë valòwrë dòppë ca tàndë
144. spècchjë së jé ffàttë andò së spézzë
145. jëwnë rëstànnë ‘nsè cumè nnànzë" |
La Divina Commedia
Opera Virtuale di Gianni Latronico
Canto XXIX del Paradiso
1. Quando ambedue li figli di Latona,
2. coperti del Montone e de la Libra,
3. fanno de l'orizzonte insieme zona,
4. quant'è dal punto che 'l cenìt inlibra
5. infin che l'uno e l'altro da quel cinto,
6. cambiando l'emisperio, si dilibra,
7. tanto, col volto di riso dipinto,
8. si tacque Bëatrice, riguardando
9. fiso nel punto che m'avea vinto.
10. Poi cominciò: "Io dico, e non dimando,
11. quel che tu vuoli udir, perch' io l'ho visto
12. là 've s'appunta ogne ubi e ogne quando.
13. Non per aver a sé di bene acquisto,
14. ch'esser non può, ma perché suo splendore
15. potesse, risplendendo, dir 'Subsisto',
16. in sua etternità di tempo fore,
17. fuor d'ogne altro comprender, come i piacque,
18. s'aperse in nuovi amor l'etterno amore.
19. Né prima quasi torpente si giacque;
20. ché né prima né poscia procedette
21. lo discorrer di Dio sovra quest' acque.
22. Forma e materia, congiunte e purette,
23. usciro ad esser che non avia fallo,
24. come d'arco tricordo tre saette.
25. E come in vetro, in ambra o in cristallo
26. raggio resplende sì, che dal venire
27. a l'esser tutto non è intervallo,
28. così 'l triforme effetto del suo sire
29. ne l'esser suo raggiò insieme tutto
30. sanza distinzïone in essordire.
31. Concreato fu ordine e costrutto
32. a le sustanze; e quelle furon cima
33. nel mondo in che puro atto fu produtto;
34. pura potenza tenne la parte ima;
35. nel mezzo strinse potenza con atto
36. tal vime, che già mai non si divima.
37. Ieronimo vi scrisse lungo tratto
38. di secoli de li angeli creati
39. anzi che l'altro mondo fosse fatto;
40. ma questo vero è scritto in molti lati
41. da li scrittor de lo Spirito Santo,
42. e tu te n'avvedrai se bene agguati;
43. e anche la ragione il vede alquanto,
44. che non concederebbe che ' motori
45. sanza sua perfezion fosser cotanto.
46. Or sai tu dove e quando questi amori
47. furon creati e come: sì che spenti
48. nel tuo disïo già son tre ardori.
49. Né giugneriesi, numerando, al venti
50. sì tosto, come de li angeli parte
51. turbò il suggetto d'i vostri alimenti.
52. L'altra rimase, e cominciò quest'arte
53. che tu discerni, con tanto diletto,
54. che mai da circüir non si diparte.
55. Principio del cader fu il maladetto
56. superbir di colui che tu vedesti
57. da tutti i pesi del mondo costretto.
58. Quelli che vedi qui furon modesti
59. a riconoscer sé da la bontate
60. che li avea fatti a tanto intender presti:
61. per che le viste lor furo essaltate
62. con grazia illuminante e con lor merto,
63. sì c'hanno ferma e piena volontate;
64. e non voglio che dubbi, ma sia certo,
65. che ricever la grazia è meritorio
66. secondo che l'affetto l'è aperto.
67. Omai dintorno a questo consistorio
68. puoi contemplare assai, se le parole
69. mie son ricolte, sanz'altro aiutorio.
70. Ma perché 'n terra per le vostre scole
71. si legge che l'angelica natura
72. è tal, che 'ntende e si ricorda e vole,
73. ancor dirò, perché tu veggi pura
74. la verità che là giù si confonde,
75. equivocando in sì fatta lettura.
76. Queste sustanze, poi che fur gioconde
77. de la faccia di Dio, non volser viso
78. da essa, da cui nulla si nasconde:
79. però non hanno vedere interciso
80. da novo obietto, e però non bisogna
81. rememorar per concetto diviso;
82. sì che là giù, non dormendo, si sogna,
83. credendo e non credendo dicer vero;
84. ma ne l'uno è più colpa e più vergogna.
85. Voi non andate giù per un sentiero
86. filosofando : tanto vi trasporta
87. l'amor de l'apparenza e 'l suo pensiero!
88. E ancor questo qua sù si comporta
89. con men disdegno che quando è posposta
90. la divina Scrittura o quando è torta.
91. Non vi si pensa quanto sangue costa
92. seminarla nel mondo e quanto piace
93. chi umilmente con essa s'accosta.
94. Per apparer ciascun s'ingegna e face
95. sue invenzioni; e quelle son trascorse
96. da' predicanti e 'l Vangelio si tace.
97. Un dice che la luna si ritorse
98. ne la passion di Cristo e s'interpuose,
99. per che ‘l lume del sol giù non si porse;
100. e mente, ché la luce si nascose
101. da sé: però a li Spani e a l'Indi
102. come a' Giudei tale eclissi rispuose.
103. Non ha Fiorenza tanti Lapi e Bindi
104. quante sì fatte favole per anno
105. in pergamo si gridan quinci e quindi:
106. sì che le pecorelle, che non sanno,
107. tornan del pasco pasciute di vento,
108. e non le scusa non veder lo danno.
109. Non disse Cristo al suo primo convento:
110. 'Andate, e predicate al mondo ciance';
111. ma diede lor verace fondamento;
112. e quel tanto sonò ne le sue guance,
113. sì ch'a pugnar per accender la fede
114. de l'Evangelio fero scudo e lance.
115. Ora si va con motti e con iscede
116. a predicare, e pur che ben si rida,
117. gonfia il cappuccio e più non si richiede.
118. Ma tale uccel nel becchetto s'annida,
119. che se 'l vulgo il vedesse, vederebbe
120. la perdonanza di ch'el si confida:
121. per cui tanta stoltezza in terra crebbe,
122. che, sanza prova d'alcun testimonio,
123. ad ogne promession si correrebbe.
124. Di questo ingrassa il porco sant'Antonio,
125. e altri assai che sono ancor più porci,
127. pagando di moneta sanza conio.
127. Ma perché siam digressi assai, ritorci
128. li occhi oramai verso la dritta strada,
129. sì che la via col tempo si raccorci.
130. Questa natura sì oltre s'ingrada
131. in numero, che mai non fu loquela
132. né concetto mortal che tanto vada;
133. e se tu guardi quel che si revela
134. per Danïel, vedrai che 'n sue migliaia
135. determinato numero si cela.
136. La prima luce, che tutta la raia,
137. per tanti modi in essa si recepe,
138. quanti son li splendori a chi s'appaia.
130. Onde, però che a l'atto che concepe
140. segue l'affetto, d'amar la dolcezza
141. diversamente in essa ferve e tepe.
142. Vedi l'eccelso omai e la larghezza
143. de l'etterno valor, poscia che tanti
144. speculi fatti s'ha in che si spezza,
145. uno manendo in sé come davanti” |
Pagina 16