Nel XXX Canto del Paradiso, scomparso il trionfo degli angeli, Dante e Beatrice salgono all'Empireo e vengono avvolti da una luce improvvisa, che manifesta l'accoglienza di Dio.
Beatrice invita Dante a guardare una luce scorrere come un fiume tra due rive cosparse di fiori (simboli divini), perchè la sua vista possa fortificarsi.
Gli occhi di Dante, ormai rafforzati, di carità divina, non si smarriscono più a tale vista.
Beatrice lo conduce al centro della rosa celeste, gli indica un gran seggio, sul quale è posta una corona, dicendo che esso sarà occupato da Arrigo VII, l'imperatore, che tenterà di mettere ordine in Italia, senza però riuscirci per la cupidigia di Clemente V.

La Divina Commedia

Opera Virtuale di Gianni Latronico

Cànd XXX du Paravëjs

1. Fòrsë séj mëjla mìgghjë da lundänë
2. ngë fèrvë l'òwra séstë e ccùssë mùnnë
3. chjék éggjä l'òmbrë quäs dë lìëtt chjänë
4. quànnë u mìënzë dù cìëlë a nnëw fùnnë
5. accuménz a ffàrs täl k'anghëwna stèddë
6. pèrdë l'apparénzë affìgnë a ccùssë fùnnë
7. e ccùmë vénë a chjarìssëmë angèllë
8. dù sòwl cchjù jòldr ssë u cìël së chjëwtë
9. dë vìstë nvìstë affìgnë a la cchjù bbèllë
10. nò jjaldrëméndë u trjònfë k'aggëjrë
11. sémb attùrn àw pùndë ca më vëngèttë
12. parénn nghjëwsë da cùd ca jìdd nghjëwtë
13. a ppìck a ppìck à la mëja vìst scumbarèttë
14. pëcké turnä kë l'òcchjërë a Vvjatrëjscë
15. nùddë vëdèj e amòwrë më custrëngèttë
16. Se quànd affìgnà cquä dë jèddë së dëjscë
17. fòssë kënghjëwsë tùttë ën sëwa làwdë
18. pìcca sarëj a ffurnìshë pë ckèssa vòldë
19. La bbëllèzzë ca jë vëdìbbë së trasmòdë
20. nò ffìgnë da ddä da nëw ma cèrt jë crèjdë
21. ca shkìtt u sëw fattòwr tùttë la wadèjscë
22. Da cùssë pàssë vëngëwtë më cungédë
23. cchjù ccà ggjàmmäj da pùnd dë sew témë
24. supërätë fòssë puwétë còmëkë o tràggëkë
25. pëcké cumè ssòwl ‘nfàccë ca cchjù ttrémë
26. dassë l'arrëcùërdë dù dòlgë vëjsë
27. la ménda mèj dë sè stèssë strèngë
28. Dàw prëmë jùërnë ca vëdìbb a fàccja sòw
29. andò ssa vëjtë affìgnë a ckèssa vìstë
30. nò jjé possìbbëlë àw càndë mëj sëquìrlë
31. mà mò cunvìënë ca u mëj sëquëj dësìstë
32. cchjù ddrétë à bbëllèzzë dë fä pujësëjë
33. cùmë a l'ùldëmë grädë ognè artìstë
34. Tälë cùm jë la làssë a maggjòwr bànnë
35. ca cùdë dë la mëja tùbë ca dëdëwscë
36. la dëffìcëla matèrjë purtànn a la fëjnë
37. kë àttë e ckë vvòwscë d'allècrë dëwscë
38. accumënzòw:"Nù sëmë assëwtë dafòrë
39. dàw maggjòwr cùërp àw cìël pùra lëwscë
40. Lëwscja ‘ndëllëttuälë chjèjnë d'amòwrë
41. amòwr dà vërdät bèn chjèjn dë lëtìzzjë
42. lëtìzzjë ca trashènnë ognè ddulgèzzë
43. Quä hà vëdèj l'ëwnë e l'òlda mëlìzzjë
44. dë paravëjs e l'ëwn ndò kìëd sëmbjàndë
45. ca tëw hà vëdè a l'ùldëma ggjustìzzjë"
46. Cumè vvëlòwscë làmbë ca sëparèjscë
47. lë spìrëtë vësëjvë dassë ca prëvèjscë
48. dë l'àttë l'ùëcchjë dë cchjù ffòrt oggéttë
49. dassë m'avvambòw attùrn lëwscja vëjvë
50. e mmë lassòw fashjätë dë tälë vèjlë
51. dù sëw fulgòwrë ca nùddë m'apparëjë
52. "Sémbë l'amòwrë k'acqujétë ssù cìëlë
53. accògghjë ën sèj dassë ffàttë salëwtë
54. pë pprëparäj à ssëwa vàmb a cannèjlë"
55. Nò fòrn cchjù sùbbët ndò mè vënëwtë
56. kìëssë paròlë còrtë ca jë capëshìbbë
57. fàrmë supèräj sòwp àw mëj vërtëwtë
58. e ddë nuvèlla vìstë jë m'appëzzëcàbbë
59. täl ca nëshëwna lëwscë jé tànda pëwrë
60. ca l'òcchjërë mèj nòn së fòssën dëfèjsë
61. E vvëdìbbë lëwm ën fòrmë dë rëvìërë
62. fùlgëdë dë fulgòwrë dajìndr a ddò rëjvë
63. dëpìndë dë tàndë mëràbbël prëmavèjrë
64. Da täla fjumänë assìjënë fascéddë vëjvë
65. e d'ognè vànnë së mëttìjën ndò lë fjëwrë
66. quäsë rubbëjnë ca jòwrë cërcuscrëjvë
67. dòppë cumè ‘nnëbbrjätë da l'addòwrë
68. së sprufënnàvën ndòw mëràbbël fjëwmë
69. e ccë jëwnë trasëj notëwn n'assëj dafòrë
70. "U jàld dësëdèrj ca mò të jàrdë e të jùrgë
71. d'avèj nutìzzjë dë ccè ccà tëw vëjtë
72. tànd më pjäscë cchjù quànd cchjù tùrgë
73. Mà dë kèss'àcquë cunvìën ca tëw vëjvë
74. prëjmë ca tànda sèckë ën tèj së sàzzjë"
75. Dassë më dëcètt u sòwl dë l'òcchjër mèjë
76. Dòpp aggjungètt:"U fjëwm e lë topàzzjë
77. ca tràsënë e jjéssënë e la rëjsë dë l'èrvë
78. sò ddë lòrë vérë ombrìfërë prëvësjëwnë
79. nòn ca da sè sìjënë kìëssë còwsë acèrbë
80. ma jé ddëféttë shkìttë dà parta tòw
81. ca nòn sì vvìstë angòrë tàndë supèrbë"
82. Nò ngé crëjatëwrë ca ssë sùbbëtë còrrë
83. kë la fàccë vèrs u làttë cë së ruwègghjë
84. assä cchjù ën rëtàrdë dù ssòldë sëw
85. cùmë facìbb jë pë ffä mìgghjë spècchjë
86. angòr dë l'òcchjër chjëcànnëm a l'ònnë
87. ca scòrr pëcké së dëvénd cchjù mìgghjë
88. E ssë cùmë dë jèddë vëvèttë la gròndë
89. dë lë pàlpëbrë mèj dassë më parèttë
90. dë sëwa lùëgnèzzë addëvëndäta tònnë
91. Pò cumè ggénd ca jé stät sòtt màshkërë
92. ca pärë jàldrë da prëjm cë së spògghjë
93. u sëmbjàndë nòn sëw andò sparèttë
94. dassë së cambjòrn ën maggjòwr féstë
95. lë fjëwrë e lë favìllë ssë ccà jë vëdìbbë
96. tùtt'e ddò lë còrtë ndòw cìël manëféstë
97. Oj splëndòwr dë Ddëj pù quälë vëdìbbë
98. u jàldë trjùnfë dù règnë assä vëväscë
99. dàmm vërtëwt a ddëjscë mëja vësjòwnë
100. Lëwmë ngé ddä jjàld ca vësìbbëlë fäscë
101. u crëjatòwr a ckèda bbèlla crëjatëwrë
102. ca shkìtt a vvëdè jìdd tén sëwa päscë
103. e ssë stènnë ën cërculärë fëjëwrë
104. ndò spàzzjë ca la sëwa cërcunfërénzë
105. sarëj àw sòwlë assä làrja cëndëwrë
106. Së fäscë dë ràggë tùttë sòwa parvénzë
107. rëflìëssë àw sòmmë dù Mòbëlë prëjmë
108. ca pìgghjë da cquä vëjtë e pputénzë
109. E cumè cullëjnë andò l'àcquë a lë pìëtë
110. së spècchjë quäsë kë vvëdèrs adùërnë
111. quànn jé vvèrdë e jjé rrìckë dë fjëwrë
112. ssë suvrastànn àw lëwm attùrn attùrnë
113. vëdìbb spëcchjàrs nchjù dë mìll sògghjë
114. quàndë dë nëw ddä jjàld hà ffàtt rëtùërnë
115. E cë l'ìnfëm grädë ‘nsè stèssë accògghjë
116. ssë jërànnë lëwm quànd jé a larjèzzë
117. dë kèssa ròsë andò l'éstrémë fògghjë?
118. A vìsta mèj ndò l'àmbjë e ndà jaldèzzë
119. nòn së ssëmmarrëj mà tùtt pëgghjävë
120. u quàndë e u quälë dë kèdë allëcrèzzë
121. Vëcëjn e lundän ddä nò pònnë nnè lévë
122. k'andò Ddëj sénza mìënzë cuwèrnë
123. a lèggja naturälë nòn còndë nùddë
124. Andòw ggjàllë dë la ròsa sèmbatèrnë
125. ca s'allàrjë vä dë gräd ‘ngräd prëfëwmë
126. addòwrë làwdë àw sòwl ca sémb vìërnë
127. quäl jé ccùd ca stä cìtt e pparlä vurrëjë
128. m'attëròw Vjatrëjscë e ddëcètt:"Mëjrë
129. quànd jé u cumménd dë lë vjàng stòlë!
130. Vëjtë a nòstra cëtä cùmë jèddë aggëjrë!
131. Vëjtë lë nùëstrë scànnë dassë cchjëjnë
132. ca pìcca ggénd ormäj ngë së dësìdërë
133. Ndòw jëràn séggë ndò l'òcchjër tìënë
134. pë la crònë ca ggjä ngé ppòstë sòwpë
135. prëmë k'a ssù spusalìzzj tù sì nvëtätë
136. s'add'assëttä l'àlmë abbàshë awgùstë
137. dë l'àld Ènrëjkë k'a ddrëzzä l'Itàljë
138. addà vënë ën prëjm ca sëja dëspòstë
139. A cëcäta cupëdìggjë ca v'ammàljèjscë
140. v'hà ffàttë sìmëlë àw crëjaturìëddë
141. ca mòrë dë fämë e ccàccë vëj la bbàljë
142. e addà jéssë prëfètt ndòw fòrë dëvëjnë
143. tànnë nu tälë ca palèjsë e ccupìërtë
144. nò addà scë kë jjìdd pù stèssë camëjnë
145. Mà pìckë pò àdda jéssë da Ddëj suffìërtë
146. ndòw sànd uffìzj k'addà jéss prëcëpëtätë
147. ddä andò Sëmònë Mäkë jé pì sëw mèrëtë
148. e àdda fä cùd d'Anàgnë trasë cchjù sòttë"

La Divina Commedia

Opera Virtuale di Gianni Latronico

Canto XXX del Paradiso

1. Forse semilia miglia di lontano
2. ci ferve l'ora sesta, e questo mondo
3. china già l'ombra quasi al letto piano,
4. quando 'l mezzo del cielo, a noi profondo,
5. comincia a farsi tal, ch'alcuna stella
6. perde il parere infino a questo fondo;
7. e come vien la chiarissima ancella
8. del sol più oltre, così 'l ciel si chiude
9. di vista in vista infino a la più bella.
10. Non altrimenti il triunfo che lude
11. sempre dintorno al punto che mi vinse,
12. parendo inchiuso da quel ch'elli 'nchiude,
13. a poco a poco al mio veder si stinse:
14. per che tornar con li occhi a Beatrice
15. nulla vedere e amor mi costrinse.
16. Se quanto infino a qui di lei si dice
17. fosse conchiuso tutto in una loda,
18. poca sarebbe a fornir questa vice.
19. La bellezza ch'io vidi si trasmoda
20. non pur di là da noi, ma certo io credo
21. che solo il suo fattor tutta la goda.
22. Da questo passo vinto mi concedo
23. più che già mai da punto di suo tema
24. soprato fosse comico o tragedo:
25. ché, come sole in viso che più trema,
26. così lo rimembrar del dolce riso
27. la mente mia da me medesmo scema.
28. Dal primo giorno ch'i' vidi il suo viso
29. in questa vita, infino a questa vista,
30. non m'è il seguire al mio cantar preciso;
31. ma or convien che mio seguir desista
32. più dietro a sua bellezza, poetando,
33. come a l'ultimo suo ciascuno artista.
34. Cotal qual io la lascio a maggior bando
35. che quel de la mia tuba, che deduce
36. l'ardua sua matera terminando,
37. con atto e voce di spedito duce
38. ricominciò: "Noi siamo usciti fore
39. del maggior corpo al ciel ch'è pura luce:
40. luce intellettüal, piena d'amore;
41. amor di vero ben, pien di letizia;
42. letizia che trascende ogne dolzore.
43. Qui vederai l'una e l'altra milizia
44. di paradiso, e l'una in quelli aspetti
45. che tu vedrai a l'ultima giustizia"
46. Come sùbito lampo che discetti
47. li spiriti visivi, sì che priva
48. da l'atto l'occhio di più forti obietti,
49. così mi circunfulse luce viva,
50. e lasciommi fasciato di tal velo
51. del suo fulgor, che nulla m'appariva.
52. "Sempre l'amor che queta questo cielo
53. accoglie in sé con sì fatta salute,
54. per far disposto a sua fiamma il candelo"
55. Non fur più tosto dentro a me venute
56. queste parole brievi, ch'io compresi
57. me sormontar di sopr' a mia virtute;
58. e di novella vista mi raccesi
59. tale, che nulla luce è tanto mera,
60. che li occhi miei non si fosser difesi;
61. e vidi lume in forma di rivera
62. fulvido di fulgore, intra due rive
63. dipinte di mirabil primavera.
64. Di tal fiumana uscian faville vive,
65. e d'ogne parte si mettien ne' fiori,
66. quasi rubin che oro circunscrive;
67. poi, come inebrïate da li odori,
68. riprofondavan sé nel miro gurge,
69. e s'una intrava, un'altra n'uscia fori.
70. "L'alto disio che mo t'infiamma e urge,
71. d'aver notizia di ciò che tu vei,
72. tanto mi piace più quanto più turge;
73. ma di quest'acqua convien che tu bei
74. prima che tanta sete in te si sazi":
75. così mi disse il sol de li occhi miei.
76. Anche soggiunse: "Il fiume e li topazi
77. ch'entrano ed escono e 'l rider de l'erbe
78. son di lor vero umbriferi prefazi.
79. Non che da sé sian queste cose acerbe;
80. ma è difetto da la parte tua,
81. che non hai viste ancor tanto superbe"
82. Non è fantin che sì subito rua
83. col volto verso il latte, se si svegli
84. molto tardato da l'usanza sua,
85. come fec'io, per far migliori spegli
86. ancor de li occhi, chinandomi a l'onda
87. che si deriva perché vi s'immegli;
88. e sì come di lei bevve la gronda
89. de le palpebre mie, così mi parve
90. di sua lunghezza divenuta tonda.
91. Poi, come gente stata sotto larve,
92. che pare altro che prima, se si sveste
93. la sembianza non süa in che disparve,
94. così mi si cambiaro in maggior feste
95. li fiori e le faville, sì ch'io vidi
96. ambo le corti del ciel manifeste.
97. O isplendor di Dio, per cu' io vidi
98. l'alto triunfo del regno verace,
99. dammi virtù a dir com' ïo il vidi!
100. Lume è là sù che visibile face
101. lo creatore a quella creatura
102. che solo in lui vedere ha la sua pace.
103. E' si distende in circular figura,
104. in tanto che la sua circunferenza
105. sarebbe al sol troppo larga cintura.
106. Fassi di raggio tutta sua parvenza
107. reflesso al sommo del mobile primo,
108. che prende quindi vivere e potenza.
109. E come clivo in acqua di suo imo
110. si specchia, quasi per vedersi addorno,
111. quando è nel verde e ne' fioretti opimo,
112. sì, soprastando al lume intorno intorno,
113. vidi specchiarsi in più di mille soglie
114. quanto di noi là sù fatto ha ritorno.
115. E se l'infimo grado in sé raccoglie
116. sì grande lume, quanta è la larghezza
117. di questa rosa ne l'estreme foglie!
118. La vista mia ne l'ampio e ne l'altezza
119. non si smarriva, ma tutto prendeva
120. il quanto e 'l quale di quella allegrezza.
121. Presso e lontano, lì, né pon né leva:
122. ché dove Dio sanza mezzo governa,
123. la legge natural nulla rileva.
124. Nel giallo de la rosa sempiterna,
125. che si digrada e dilata e redole
126. odor di lode al sol che sempre verna,
127. qual è colui che tace e dicer vole,
128. mi trasse Bëatrice, e disse: "Mira
129. quanto è 'l convento de le bianche stole!
130. Vedi nostra città quant'ella gira;
131. vedi li nostri scanni sì ripieni,
132. che poca gente più ci si disira.
133. E 'n quel gran seggio a che tu li occhi tieni
134. per la corona che già v'è sù posta,
135. prima che tu a queste nozze ceni,
136. sederà l'alma, che fia giù agosta,
137. de l'alto Arrigo, ch'a drizzare Italia
138. verrà in prima ch'ella sia disposta.
139. La cieca cupidigia che v'ammalia
140. simili fatti v ' ha al fantolino
141. che muor per fame e caccia via la balia.
142. E fia prefetto nel foro divino
143. allora tal, che palese e coverto
144. non anderà con lui per un cammino.
145. Ma poco poi sarà da Dio sofferto
146. nel santo officio; ch'el sarà detruso
147. là dove Simon mago è per suo merto,
148. e farà quel d'Alagna intrar più giuso"