Il XXXII Canto parla di San Bernardo, che mostra a Dante ordinatamente i luoghi delle anime, indicando Eva, ai piedi della Vergine Maria, Rachela e Beatrice.
Scendendo di gradino in gradino, si possono vedere Sara, Rebecca, Giuditta e Ruth. Dal settimo all'ultimo gradino si trovano le ebree, che formano il nuovo divisorio fra i beati del Vecchio e del Nuovo Testamento.
Dall'altra parte ci sono i seggi del Battista, di San Francesco, San Benedetto, Sant'Agostino e di tanti altri santi. Dal centro della rosa in giù si trovano i bambini, che si salvarono, non per loro merito, ma per la fede dei loro genitori e per la predestinazione.
Dopo avergli indicato altri santi, San Bernardo invita il Poeta a seguire con il cuore la sua preghiera alla Vergine, per fargli vedere Dio.

La Divina Commedia

Opera Virtuale di Gianni Latronico

Cànd XXXII du Paravëjs

1. Attìënd àw sëw pjacèjr cùd cundëmblàndë
2. lìbbërë uffìzjë dë duttòwrë assumèttë
3. e accumënzòw kë ckìëssë paròlë sàndë
4. "A pjäghë ca Marëj chjudètt e jjungèttë
5. kèdë ca jé ttàndë bbèllë dì sëw pìëtë
6. jé ckèdë ca l'aprèttë e ck'à pungèttë
7. Ndò l'òrdënë ca fàscënë lë tèrzë sédë
8. stä assëttätë Rakélë da sòttë a ckèssë
9. kë Vjatrëjscë dassë cùmë tù vëjtë
10. Särë Rëbbèckë Ggjudìttë e ckèdë
11. ca fòw bësäv àw candòwr ca pë dulëjë
12. dù ssëbbàgljë dëcèttë: "Miserere mei"
13. pùëtë vëdèj tëw dë sògghjë ‘nsògghjë
14. sòttë dëgradä cùm jë k'à pròpjë nòwmë
15. vòwkë pë la ròsë dë frònnë ‘nfrònnë
16. E dàw séttëm grädë abbàsh ssë cùmë
17. affìgnë a jjìddë succétënë ébbréjë
18. dërëménnë dù fjòwrë tùttë llë frùnnë
19. pëcké sëcònd u sguàrdë ca facèttë
20. la fèjdë dë Crìst kìëssë sò u parèjtë
21. àw quälë së sëpàrënë lë sàcrë scälë
22. Da sta vànnë ndò u fjòwr jé matëwrë
23. dë tùttë lë sëw fùnnë sò assëttätë
24. kìëdë ca crëdèrnë a Crìstë vëndëwrë
25. da l'òlda vànnë ndò sònd ‘ndèrcëjsë
26. dë vacàndë lë sémëcìërchjë stònnë
27. kìëdë k'a Crìst vënëwt avèrn lë vëjsë
28. E ccùmë da cquä u glurjëwsë scànnë
29. dà fèmmënë dù cìëlë e l'òldë scànnë
30. da sòtt a jjìddë tànda cèrnëtë fàscënë
31. dassë còndr a ccùd dù jëràn Gjuwànnë
32. ca sémbë sàndë u dësèrtë e u martìrjë
33. suffrèttë e ppò u mbìërn pë ddù jànnë
34. e ssòtt a jjìddë dassë avèrnë ën sòrtë
35. Frangìskë Bbënëdìttë e Awustëjnë
36. e jjàldrë affìgnë a quä dë gëjr ngëjrë
37. Mò mëjrë l'àlda pruvvëdénza dëvëjnë
38. ca l'ëwnë e l'òlda fàccë dë la fèjdë
39. awälménd addà jènghjë stù scjardëjnë
40. e sàccë ca dàw grädë ‘nsòttë ca fjédë
41. mmìënz àw tràtt lë dò dëscrëzzjëwnë
42. pë nëshëwnë pròpjë mèrëtë s'asséttë
43. màpë l'òldë kë ccèrtë cundëzzjëwnë
44. ca tùttë kìëssë spìrëtë assùëldë
45. prëjm k'avèssënë vèjr èlëzzjëwnë
46. Bèn të në pùët addunä pë lë fàccë
47. e ffìgnë pë lë vòwscë puèrëjlë
48. cë tù lë wàrd bbùën e cë lë sìëndë
49. Mò dubbëtë o dubbëtànn stäj cìttë
50. mà jë t'agghja rësòlv u fòrt vìngulë
51. andò të strèngën lë pënzìër suttëjlë
52. Dajìndrë à larjèzzë dë stù rëjämë
53. casuälë pùndë nòn pòt avè lùëkë
54. cë nòn cùm trëstèzzë sèckë o fämë
55. pëcké p'atèrna lèggë jé stabbëlëjtë
56. ccè ccà vëjtë ssë ccà gjustaméndë
57. ngë së rëspònn da l'anìëdd àw dìshtë
58. E përò kèssa ggéndë kë ttànda fòddë
59. a vvèjra vëjtë nò jjé sénza raggjòwnë:
60. së träsë cquä cchjù o mèjnë dutätë
61. U rré pë ccùj stù règnë jé ‘mpäscë
62. ën tàndë amòwrë e ën tàndë allëcrëjë
63. ca nëshëwna vulundätë dë cchjù jòsë
64. lë ménd tùtt ndòw sëw allècr sëmbjàndë
65. crëjànnë a ssëw pjacèjrë dë jëràzzjë dòtë
66. dëvèrsaméndë e cquä abbàstë l'èfféttë
67. E kìëssë èsprèss e cchjärë ngë së nòtë
68. ndà scrëttëwra sàndë ndò kìëd ggèmèllë
69. k'andò la màmmë avèrnë l'ëjra këmmòtë
70. Përò sëcòndë u këlòwrë dì capìddë
71. dë tànda jëràzzjë l ' aldìssëmë lëwmë
72. dëgnaménd cunvìënë ca s'ëncappìëddë
73. Dùnghë sénz l'ajjëwtë dì lòrë këstëwmë
74. sònd cullëquätë kë ggrädë dëffëréndë
75. shkìtt dëvèrsaménd ndòw prëjm akëwmë
76. Abbastävë dassë andò l'ùldëm sèquëlë
77. kë l'ënnucénzë pë pputè avèj salëwtë
78. sulaméndë la fèjdë dë lë parìëndë
79. dòppë ca lë prëjmë ètätë fòrnë fàttë
80. cunvènn a lë màsquël a l'ënnuzénd pènnë
81. pë pputèj ccërcuncëjdë acquëstäj vërtëwtë
82. ma dòpp ca u tìëmb dë la jëràzzjë vënèttë
83. sénza bbattèzzë përféttë dë Ggësë Crìstë
84. täl ënnucénzë ddä ssòttë së rëtënèttë
85. Wàrdë oramäj andò la fàccë k'a Ccrìstë
86. cchjù s'assëmmìgghjë ca la sëwa chjarèzzë
87. sòwl jèddë të pòtë dëspòn a vvëdèj Crìstë"
88. Jë vëdìbb sòwp a jjèddë tàndë allëcrèzzë
89. chjòvë purtätë andò lë méndë sàndë
90. crëjätë a ttrasvulä pë ckèda jaldèzzë
91. ca quandùngwë jë avëja vìstë nnànzë
92. dë tànd'ammërazzjòwn nò më suspèjsë
93. nnè më mustròw dë Dëj tànd sëmbjàndë
94. E ccùd amòwr k'apprëm ddä shënnèttë
95. candànnë: " Ave Maria gratia plena "
96. nnànz a jjèddë lë shìëddë sòw stënnèttë
97. Rëspunnèttë a la dëvëjna candëlénë
98. da tùttë lë vànnë la vjäta Còrtë
99. ssë k'ognè vvìst së në facètt cchjù sarénë
100. "Oj sàndë pàtrë ca pë mmè këmbùërtë
101. a jjéss cquä ssòttë lassànn u dòlgë lùëkë
102. andòw quälë t'assìëttë pë l'atèrna sòrtë
103. quäl jé cùdd àngëlë ca kë ttàndë scjùëkë
104. wàrd andò l'òcchjërë la nòstra rëggëjnë
105. ‘nnmmurätë dassë ca pärë dë fùëkë?"
106. Dassë rëcurrìbb arrét a la duttrëjnë
107. dë cùdë k'abbëllëjvë dë Marëjë
108. cùmë dù sòwlë stèdda matutëjnë
109. E jjìdd a mmë:"Bbaldèzz e lëggjadrëjë
110. quàndë jéssë pòtë ën àngël e ën jàlmë
111. tùttë jé ën jìdd e dassë vulëjmë ca sëjë
112. pëcké jìddë e ccùdë ca purtòw la pàlmë
113. abbàsh a Màrëj quànn u fìgghjë dë Dëjë
114. carëcä së vulèttë dë la nòstra sàlmë
115. Mà vìënë kë l'òcchjërë dassë cùmë jë
116. àgghja scë parlànn e nòt i jëràn patrìzzë
117. dë cùss imbérë ggjustìssëm e ppjatëwsë
118. Kìëd ca s'assèttën ddä jjàld cchjù fëlëjscë
119. pë jjéssë vëcënìssëmë a l'Augùstë
120. sò dë kèssa ròsë quäsë dò radëjscë
121. Cùdë ca da sënìstrë llë s'aggjùstë
122. jé l'attänë pù cùj ardëjtë jùstë
123. l'umäna spécjë tàndë amära jùstë
124. Dàw déstrë vëjt a ccùdë pàtr vécchjë
125. dë sànda Chjär a la quäl Crìst lë chjäjë
126. raccumannòw dë cùssë fjòwrë bbèllë
127. E ccùdë ca vëdèttë tùtt i tìëmb grävë
128. prëjmë ca murèssë dë la bèlla zëjtë
129. ca s'acquëstò kë la làngë e kë lë chjäjë
130. s'assétt a llùëgnë e ssòwp a l'òld stäjë
131. cùd dëwk sòtt u quäl vëvètt dë mànnë
132. la ggéndë ‘ngrätë mòbbël e rrëtròwsë
133. Affrònd a Ppìëtrë vëjt assëttätë Jjànnë
134. tànda cundéndë dë mërä a la fìgghjë
135. ca nòn mòv lòcchjërë pë ccandäj osànnë
136. A ffrònd àw maggjòwr pàtr dë famìgghjë
137. s'assétt Lucëj ca muwètt a la tëwa dònnë
138. quànn chjëcàvvë vèrs a ruwëjn l'òcchjërë
139. Mà pëcké u tìëmbë fëwscë ca t'assònnë
140. quä àmma fä pùnd cumè bbùën cusëtòwrë
141. ca cùm tén u pànn dassë fäscë a wunnéddë
142. e àmm addrëzzä l'òcchjër àw prëjm amòwrë
143. ssë ccà wardànnë vèrs dë jìddë t'addìëndrë
144. quandë jé possìbbëlë pù sëw fulgòwrë
145. Avvèraméndë (nnè fòrsë tëw t'arrìëtrë
146. muwénnë lë shìëddë tëw crëdénn trasëjë)
147. prëjànn jëràzzjë cunvìënë ca s'ëmbétrë
148. jëràzzjë da kèda sàndë orazzjòwnë
149. e ttëw më séquë kë l ' affëzzjòwnë
150. ssë cà dò dëjscë mëj u còr nò s'allundänë"
151. e accumënzòw kèssa sàndë orazzjòwnë:

La Divina Commedia

Opera Virtuale di Gianni Latronico

Canto XXXII del Paradiso

1. Affetto al suo piacer, quel contemplante
2. libero officio di dottore assunse,
3. e cominciò queste parole sante:
4. "La piaga che Maria richiuse e unse,
5. quella ch'è tanto bella da' suoi piedi
6. è colei che l'aperse e che la punse.
7. Ne l'ordine che fanno i terzi sedi,
8. siede Rachel di sotto da costei
9. con Bëatrice, sì come tu vedi.
10. Sarra e Rebecca, Iudìt e colei
11. che fu bisava al cantor che per doglia
12. del fallo disse: 'Miserere mei'
13. puoi tu veder così di soglia in soglia
14. giù digradar, com'io ch'a proprio nome
15. vo per la rosa giù di foglia in foglia.
16. E dal settimo grado in giù, sì come
17. infino ad esso, succedono Ebree,
18. dirimendo del fior tutte le chiome;
19. perché, secondo lo sguardo che fée
20. la fede in Cristo, queste sono il muro
21. a che si parton le sacre scalee.
22. Da questa parte onde 'l fiore è maturo
23. di tutte le sue foglie , sono assisi
24. quei che credettero in Cristo venturo;
25. da l'altra parte onde sono intercisi
26. di vòti i semicirculi, si stanno
27. quei ch'a Cristo venuto ebber li visi.
28. E come quinci il glorïoso scanno
29. de la donna del cielo e li altri scanni
30. di sotto lui cotanta cerna fanno,
31. così di contra quel del gran Giovanni,
32. che sempre santo 'l diserto e 'l martiro
33. sofferse, e poi l'inferno da due anni;
34. e sotto lui così cerner sortiro
35. Francesco, Benedetto e Augustino
36. e altri fin qua giù di giro in giro.
37. Or mira l'alto proveder divino:
38. ché l'uno e l'altro aspetto de la fede
39. igualmente empierà questo giardino.
40. E sappi che dal grado in giù che fiede
41. a mezzo il tratto le due discrezioni,
42. per nullo proprio merito si siede,
43. ma per l'altrui, con certe condizioni:
44. ché tutti questi son spiriti asciolti
45. prima ch'avesser vere elezïoni.
46. Ben te ne puoi accorger per li volti
47. e anche per le voci püerili,
48. se tu li guardi bene e se li ascolti.
49. Or dubbi tu e dubitando sili;
50. ma io discioglierò 'l forte legame
51. in che ti stringon li pensier sottili.
52. Dentro a l'ampiezza di questo reame
53. casüal punto non puote aver sito,
54. se non come tristizia o sete o fame:
55. ché per etterna legge è stabilito
56. quantunque vedi, sì che giustamente
57. ci si risponde da l'anello al dito;
58. e però questa festinata gente
59. a vera vita non è sine causa
60. intra sé qui più e meno eccellente.
61. Lo rege per cui questo regno pausa
62. in tanto amore e in tanto diletto,
63. che nulla volontà è di più ausa,
64. le menti tutte nel suo lieto aspetto
65. creando, a suo piacer di grazia dota
66. diversamente; e qui basti l'effetto.
67. E ciò espresso e chiaro vi si nota
68. ne la Scrittura santa in quei gemelli
69. che ne la madre ebber l'ira commota.
70. Però, secondo il color d'i capelli,
71. di cotal grazia l'altissimo lume
72. degnamente convien che s'incappelli.
73. Dunque, sanza mercé di lor costume,
74. locati son per gradi differenti,
75. sol differendo nel primiero acume.
76. Bastavasi ne' secoli recenti
77. con l'innocenza, per aver salute,
78. solamente la fede d'i parenti;
79. poi che le prime etadi fuor compiute,
80. convenne ai maschi a l'innocenti penne
81. per circuncidere acquistar virtute;
82. ma poi che 'l tempo de la grazia venne,
83. sanza battesmo perfetto di Cristo
84. tale innocenza là giù si ritenne.
85. Riguarda omai ne la faccia che a Cristo
86. più si somiglia, ché la sua chiarezza
87. sola ti può disporre a veder Cristo"
88. Io vidi sopra lei tanta allegrezza
89. piover, portata ne le menti sante
90. create a trasvolar per quella altezza,
91. che quantunque io avea visto davante,
92. di tanta ammirazion non mi sospese,
93. né mi mostrò di Dio tanto sembiante;
94. e quello amor che primo lì discese,
95. cantando 'Ave, Maria, gratïa plena',
96. dinanzi a lei le sue ali distese.
97. Rispuose a la divina cantilena
98. da tutte parti la beata corte,
99. sì ch'ogne vista sen fé più serena.
100. "O santo padre, che per me comporte
101. l'esser qua giù, lasciando il dolce loco
102. nel qual tu siedi per etterna sorte,
103. qual è quell'angel che con tanto gioco
104. guarda ne li occhi la nostra regina,
105. innamorato sì che par di foco?"
106. Così ricorsi ancora a la dottrina
107. di colui ch'abbelliva di Maria,
108. come del sole stella mattutina.
109. Ed elli a me: "Baldezza e leggiadria
110. quant'esser puote in angelo e in alma,
111. tutta è in lui; e sì volem che sia,
112. Perch'elli è quelli che portò la palma
113. giuso a Maria, quando 'l Figliuol di Dio
114. carcar si volse de la nostra salma.
115. Ma vieni omai con li occhi sì com' io
116. andrò parlando, e nota i gran patrici
117. di questo imperio giustissimo e pio.
118. Quei due che seggon là sù più felici
119. per esser propinquissimi ad Agusta,
120. son d'esta rosa quasi due radici:
121. colui che da sinistra le s'aggiusta
122. è il padre per lo cui ardito gusto
123. l'umana specie tanto amaro gusta;
124. dal destro vedi quel padre vetusto
125. di Santa Chiesa a cui Cristo le chiavi
126. raccomandò di questo fior venusto.
127. E quei che vide tutti i tempi gravi,
128. pria che morisse, de la bella sposa
129. che s'acquistò con la lancia e coi clavi,
130. siede lungh'esso, e lungo l'altro posa
131. quel duca sotto cui visse di manna
132. la gente ingrata, mobile e retrosa.
133. Di contr' a Pietro vedi sedere Anna,
134. tanto contenta di mirar sua figlia,
135. che non move occhio per cantare osanna;
136. e contro al maggior padre di famiglia
137. siede Lucia, che mosse la tua donna
138. quando chinavi, a rovinar, le ciglia.
139. Ma perché 'l tempo fugge che t'assonna,
140. qui farem punto, come buon sartore
141. che com' elli ha del panno fa la gonna;
142. e drizzeremo li occhi al primo amore,
143. sì che, guardando verso lui, penètri
144. quant'è possibil per lo suo fulgore.
145. Veramente, (nè forse tu t'arretri
146. movendo l'ali tue, credendo oltrarti)
147. orando grazia conven che s'impetri
148. grazia da quella che puote aiutarti;
149. e tu mi seguirai con l'affezione,
150. sì che dal dicer mio lo cor non parti"
151. E cominciò questa santa orazione: