|
Inferno - Canto V
Il V Canto dell'Inferno mostra il secondo cerchio dell'Inferno e tratta la
pena del vizio della lussuria, nelle persone dei più famosi gentiluomini.
All'ingresso del secondo cerchio sta Minosse, che giudica le anime e
distribuisce loro le pene.
Dante trova i lussuriosi, che girano
continuamente, come travolti da un terribile turbine.
Qui, Francesca da
Rimini gli racconta del suo infelice amore per Paolo e della loro tragica
morte, per mano di Gianciotto.
Dante chiede come giunsero alla conoscenza
dei loro desideri d'amore.
Francesca racconta che lei e Paolo leggevano, per
puro diletto, gli amori di Lancillotto e Ginevra nel libro di Galeotto, che
li indusse a baciarsi e quindi galeotto fu il libro e chi lo scrisse.
Questo
racconto lo commuove a tal punto, da fargli perdere i sensi.
|
|
La Divina Commedia
Opera Virtuale di Gianni Latronico
Cànd V du 'Mbìërn
1. E ffò dassë ca jë shënnìbb dò prëmë cìërchjë
2. andòw sëcònd ca jé nnë pìcca cchjù zënìnnë
3. mà tàndë cchjù ddëlòwrë ca pòngë a wwäjë
4. Ngë stä Mënòssë orrìbbëlméndë e rrìnghjë
5. asamënèjscë lë pëccätë a la shënnëwtë
6. ggjùdëkë e ccundànnë sëcòndë k'avvìnghjë
7. Dëjkë ca quànnë l'ànëma malnätë
8. llë vénë kë nnànzë tùttë së cumbëssë
9. e ccùdu canushëtòwrë dë lë pëccätë
10. vèjtë quälë lùëkë a jjèddë lë tòckë
11. s'atturcëgghjèjscë kë la còwt tandë vòldë
12. kë quàndë grädë a vòlë scëttä abbàshë
13. Kë nnànz a jjìdd në stònn sémb assäjë
14. aspéttënë la vèscëtë kë shë àw gjudìzzjë
15. dìscën e annasulèshën e sò mënät abbàshë
16. "Oj tù ca të në vìënë àw dulurëwsë spìzzië"
17. dëcètt Mënòssë a mmë quànnë më vëdèttë
18. abbëndànnës në pìck da ccè cà stëja facënnë
19. "wàrdë a ccùm träsë e ddë cë të stä fëdànnë
20. sénza fàrtë 'ngannä dà larjèzzë dà trasëwtë"
21. E u dëwkë mëj a jjìdd: "Pëcké jërëjtë angòrë?
22. Nò hà jéss dë mbëdëménd ò camëjn dëstënätë
23. dassë vulèttë ddä andò së pòtë fä e sfäjë
24. ccènga së vòlë e cchjù nòn addumannànnë"
25. Mò accuménzënë lë wäjë dulìëndë
26. a ffàrmësë séndë mò so vvënëwtë
27. ddä andò tàndë chjàndë m'addëlòwrë
28. Jë vënìbbë 'nlùëk d'ognè lëwscë mëwtë
29. runzulëwsë cumè nnu märë ndëmbéstë
30. ca da vìëndë cundràrjë jé cumbattèwtë
31. A bbufér dù mbìërn ca nòn së fèrm mäjë
32. amménë lë spìrdë kë la sëwa rapëjnë:
33. vuldànnë e vvatténnë l'ammënàzzë
34. Quànnë arrìvënë 'nnànzë a la ruwëjnë
35. oj ccè strëjt ccè cchjànd e ccè lamìëndë
36. ddä stònnë a jjastëmä u vërtëwtë dë Dëjë
37. Dassë capëshìbb k'a nnu sìmël turmìëndë
38. jérnë dannätë lë pëccatëwrë carnälë
39. ca mèttënë u cërvìëddë sòtt àw taléndë
40. E ccùm lë sturnìëddë allàrjën lë shìëddë
41. quànn fäscë frìdd a shäm làrjë e chjëjnë
42. dassë facëj cùdu fjät kë lë spìrëtë malìgnë
43. Da cquä da ddä da sòtt da sòp l'ammënë
44. nëshëwna spërànzë lë këmbòrtë mäjë
45. nòn d'abbìënd mà dë cchjù ppìcca pénë
46. E ccumè lë grùj së në vònnë cjacjànnë
47. facënnë ndò l'àrië na fëjla lògna lògnë
48. dassë vëdìbb arrëvä andò lë lamìëndë
49. l'òmbrë ammënätë nnànz da la fòddë:
50. e ttànn dëcìbb: "U Mèstr cë sò ckìëdë
51. gënd ca u gnurëfëwm ssë castëjèjscë?"
52. "La prëjmë dë kìëdë ca tù dëjscë ca vùëjë
53. vënë a ccanòsh - më dëcèttë jìddë tànnë
54. "fòw 'mbèratrëjscë dë tànda fafèllë
55. Aw vìzzjë dà lussùrjë fòw dassë rròttë
56. ca lècëtë facèttë l'ëllècëtë 'nswa lèggë
57. pë lluwä lë shkëngjùrjë còndrë dë jèddë
58. Jèddë jé Semëràmëdë dà quälë së léscë
59. ca succëdètt a Nnëjn e ffòw sëwa zëjtë
60. tënèttë la tèrrë ca u Suldänë curréscë
61. L'òldë jé ckèdë ca s'accëdètt amuròwsë
62. e rrumbèttë la fèjtë a l'ànëmë dë Sëkéjë
63. e ppò 'ngé Ccléopàtrë a lussurjòwsë
64. Mò vëjt a Jèlënë pë la quäl tànd bbrùttë
65. tìëmbë passòw e vvëjtë àw jërànn Akìllë
66. k'a la fëjn kë l'amòwr scètt a ccumbàttë
67. Vëjt a Pàrìs Trëstänë" e cchjù ddë mìllë
68. jòmbrë më numënò accënnànnëlë cù dishtë
69. ca pë tròppë amòwrë përdèrnë a vëjta lòrë
70. Doppë ca jë sëndìbbë aw duttòwrë mëjë
71. numënä lë fèmmënë andèjkë e lë cavallìërë
72. tàndë fòw la pjatätë ca jë më sëndìbbë mälë
73. Jë accumënzàbbë: "Wé u puwétë vulëndìërë
74. jë vulja parlä kë kìëd ë ddëw ca vònnë awnëjtë
75. dassë lìëggë ca së fàscën traspurtä dò vìëndë"
76. E jjìdd a mmë:"Tù l'hà vëdè quànn hònna jéssë
77. cchjù vvëcëjnë e ttànn t'hà putè rëvòlgë a llòrë
78. pë ccùd amòwr ca l'ammén e llòr hònna vënëjë
79. Appénë lë chjëcòw u vìëndë vèrsë dë nèw
80. caccjàbbla vòwsh kë dëjscë:"O jànëm affannätë
81. vënëjtë a parlä kë nnù cë nëshëwn v'ù 'mbëdìshë!"
82. Cumè dù palùmm chjamät da nu fòrt dësëdèrië
83. kì shìëdd jalzät e fèrmë ò cèndr dù dòlge nëjtë
84. vòlen 'narjë annùttë cquä dà fòrz dà vulundäte
85. lòre assèrn da kèda mòrrë ndò ngé Dëdònë
86. andò nëw vënénnë kë l'àrja malìgnë
87. tàndë fòw fòrtë l'amurèvëlë rëchjämë
88. "O jòmmën aggrazzjätë e aggarbätë
89. tù ca vä vësëtànn 'ndò kèss'àrja pèrsë
90. a nnëw ca tëngìmm u mùnn dë sàgnë
91. cë në fòssë amëjke u rréj dë l'unëvèrsë
92. nëw l'avrìmma prëjä pë la tëwa päscë
93. dät ca të dëspjäscë dù mäl nùëstr përvèrsë
94. Dë ccènga vë pjäsce séndë dë parläjë
95. nëw v'àmm annasuläjë e vv'àmma parläjë
96. ommëndrë ca cquä bbàsh nòn mén vìëndë
97. Së jàcchjë la tèrrë andò jë nashìbbë
98. a la marëjnë andò u Ppò së në shènnë
99. pë acchjäjë päsce kë lë sëw affluwéndë
100. L'amòwr ca s'avvëcëjn ò còrë gëndëjlë
101. pëgghjòw a jjìdd dë la bbèlla prësénzë
102. ca më fò luwätë 'nmòd k'angòr m'affénnë
103. L'amòr k'à nëshëwn amät amä përdòwnë
104. më pëgghjò dë jìdd nu pjacèjr dassë ffòrtë
105. ca cùmë vëjtë angòrë no mm'abbandòwnë
106. L'amòwr në rëcugghjèttë k'a stèssa mòrtë
107. Cajëjnë aspétt a ccùdë ca në luwò la vëjtë"
108. Kìëssë paròlë da lòre në fòrnë dìttë
109. Quannë sëndìbbë a ckìëdd ànëm offèjsë
110. abbashàbb la fàccë e ttànd a tenìbb vashë
111. affìgn ca u puwét më dëcètt:"A ccè ppìënzë?"
112. Quann rëspunnìbb accumënzàbb:"Ccè pëccätë
113. quànda pënzìër dùlgë e cquànda dësëdèrjë
114. mënòw a kìess'e ddëw àw dulurëwsë pàssë!"
115. Pò më rëvulgìbb a llorë e parlàbb jëjë e dassë
116. accumënzàbbë: " Frangèskë lë martìrjë tëwë
117. më fàscënë chjàngë e mmë fàscënë ammurjäjë
118. Mò m'hà dëjscë: A lë tìëmbë dì dùlgë suspëjrë
119. cùm fòw ca s'appëzzëcò a fascéddë d'amòwrë
120. e accumunzàstë a sénd l'angunëj du dësëdèrjë?"
121. E jèdd a mmë:"Nò ngé dëlòwrë cchjù jjërànnë
122. dë cùdë d'arrëcurdàrsë du tìëmbë fëlëjscë
123. 'ndà mësèrjë e u säpë fìgnë u duttòwre tëwë
124. Mà sè a ccanòshë la prëjma ràrëkë
125. dë l'amòwrë nùëstre tù 'ngë tìënë tàndë
126. të l'agghja dëjscë cumè ccë chjàngë e ppàrlë
127. Nù stìmmë lëscénn nu jùërn pë passatìëmbë
128. dë Langëllòtt cùm fò ca l'amòwr u strëngèttë
129. Nù jìërm sëwlë e ssénz anghëwn suspéttë
130. Cchjù e cchjù vòldë l'òcchjër andò l'òcchjërë
131. a fòrz dë léscë cùdë lìbbrë në sculurò la faccë
132. mà shkìttë a nnu pùndë në succëdèttë u fàttë
133. e ffòw quànn lëscénnë në vënètt a rësaréddë
134. e ckà skëws dë nu wäs dë cùd òmën amàndë
135. e ccùss ca mä e pò mä da mè s'àdda sëparäjë
136. më wasò la vòck a mmë ca tënëj u trëmulìzzë
137. Jalëjòt fò u lìbbr e ffìgnë cudë ca u scrëvèttë
138. da cùdu jùërn nëw nò ngë lëscìmm nnànzë"
139. Omméndrë ca nu spìrd kìëss scëja dëcénnë
140. l'òld chjangëj dassë fòrt ca jë pù dëspjacèjrë
141. vënìbb mèjnë fàcca jë stèss pròpië kë murëjë
142. e azzuppàbbë ndèrrë cumè nnu cùërp mùërtë
|
La Divina Commedia
Opera Virtuale di Gianni Latronico
Canto V dell'Inferno
1. Così discesi del cerchio primaio
2. giù nel secondo che men loco cinghia
3. e tanto più dolor che pugne a guaio
4. Stavvi Minos orribilmente e ringhia
5. esamina le colpe nell ' entrata
6. giudica e manda secondo che avvinghia
7. Dico che quando l'anima mal nata
8. li vien dinanzi tutta si confessa
9. e quel conoscitor delle peccata
10. vede qual luogo d'inferno è da essa
11. Cignesi con la coda tante volte
12. quantunque gradi vuol che giù sia messa
13. Sempre dinanzi a lui ne stanno molte
14. vanno a vicenda ciascuna al giudizio
15. dicono e odono e poi son giù volte
16. "O tu che vieni al doloroso ospizio"
17. disse Minos a me quando mi vide
18. lasciando l'atto di cotanto uffizio
19. "guarda com'entri e di cui tu ti fide:
20. non t'inganni l'ampiezza dell'entrare"
21. E il duca mio a lui: "Perché pur gride?
22. Non impedir lo suo fatale andare
23. vuolsi così colà dove si puote
24. ciò che si vuole e più non dimandare"
25. Ora incomincian le dolenti note
26. a farmisi sentire or son venuto
27. là dove molto pianto mi percuote
28. Io venni in loco d'ogni luce muto
29. che mugghia come fa mar per tempesta
30. se da contrari venti è combattuto
31. La bufera infernal che mai non resta
32. mena gli spirti con la sua rapina
33. voltando e percotendo li molesta
34. Quando giungon davanti alla ruina
35. quivi le strida il compianto e il lamento
36. bestemmian quivi la virtù divina
37. Intesi che a così fatto tormento
38. ènno dannati i peccator carnali
39. che la ragion sommettono al talento
40. e come gli stornei ne portan l'ali
41. nel freddo tempo a schiera larga e piena
42. così quel fiato gli spiriti mali
43. di qua di là di giù di su gli mena
44. nulla speranza gli conforta mai
45. non che di posa ma di minor pena
46. E come i gru van cantando lor lai
47. facendo in aer di sé lunga riga
48. così vid'io venir traendo guai
49. ombre portate dalla detta briga
50. per ch'io dissi. "Maestro chi son quelle
51. genti che l ' aer nero sì castiga?
52. "La prima di color di cui novelle
53. tu vuoi saper" mi disse quegli allotta
54. "fu imperatrice di molte favelle
55. A vizio di lussuria fu sì rotta
56. che libito fe' licito in sua legge
57. per tôrre il biasmo in che era condotta
58. Ell'è Semiramìs di cui si legge
59. che succedette a Nino e fu sua sposa
60. tenne la terra che il Soldan corregge
61. L'altra è colei che s'ancise amorosa
62. e ruppe fede al cener di Sicheo
63. poi è Cleopatràs lussuriosa
64. Elena vedi per cui tanto reo
65. tempo si volse e vedi il grande Achille
66. che con amore alfine combatteo
67. Vedi Paris Tristano" e più di mille
68. ombre mostrommi e nominommi a dito
69. che amor di nostra vita dipartille
70. Poscia ch'io ebbi il mio dottore udito
71. nomar le donne antiche e i cavalieri
72. pietà mi vinse e fui quasi smarrito
73. Io cominciai : " Poeta volentieri
74. parlerei a que' due che insieme vanno
75. e paion sì al vento essere leggeri"
76. Ed egli a me: "Vedrai quando saranno
77. più presso a noi e tu allor gli prega
78. per quell'amor che i mena e quei verranno"
79. Sì tosto come il vento a noi l'impiega
80. mossi la voce: "O anime affannate
81. venite a noi parlar s'altri nol niega""
82. Quali colombe dal disio chiamate
83. con l'ali alzate e ferme al dolce nido
84. vengon per l'aer dal voler portate
85. cotali uscîr della schiera ov'è Dido
86. a noi venendo per l'aer maligno
87. sî forte fu l ' affettuoso grido
88. " O animal grazioso e benigno
89. che visitando vai per l ' aer perso
90. noi che tignemmo il mondo di sanguigno
91. se fosse amico il re dell'universo
92. noi pregheremmo lui della tua pace
93. poiché hai pietà del nostro mal perverso
94. Di quel che udire e che parlar vi piace
95. noi udiremo e parleremo a vui
96. mentre che il vento come fa si tace
97. Siede la terra dove nata fui
98. sulla marina dove il Po discende
99. per aver pace co' seguaci sui
100. Amor che a cor gentil ratto s'apprende
101. prese costui della bella persona
102. che mi fu tolta e il modo ancor m'offende
103. Amor che a nullo amato amar perdona
104. mi prese del costui piacer sì forte
105. che come vedi non mi abbandona
106. Amor condusse noi ad una morte
107. Caìna attende chi vita ci spense"
108. Queste parole da lor ci fûr pòrte
109. Da che io intesi quelle anime offense
110. chinai 'l viso e tanto 'l tenni basso
111. finché il poeta mi disse: "Che pense?"
112. Quando risposi cominciai: "O lasso
113. quanti dolci pensier quanto disio
114. menò costoro al doloroso passo!"
115. Poi mi rivolsi a loro e parl'io
116. e cominciai:"Francesca i tuoi martiri
117. a lagrimar mi fanno tristo e pio
118. ma dimmi: Al tempo de' dolci sospiri
119. a che e come concedette amore
120. che conosceste i dubbiosi desiri?"
121. Ed ella a me: "Nessun maggior dolore
122. che ricordarsi del tempo felice
123. nella miseria e ciò sa il tuo dottore
124. Ma se a conoscer la prima radice
125. del nostro amor tu hai cotanto affetto
126. farò come colui che piange e dice
127. Noi leggevamo un giorno per diletto
128. di Lancialotto come amor lo strinse
129. soli eravamo e senz'alcun sospetto
130. Per più fiate gli occhi ci sospinse
131. quella lettura e scolorocci il viso
132. ma solo un punto fu quel che ci vinse
133. Quando leggemmo il disïato riso
134. esser baciato da cotanto amante
135. questi che mai da me non fia diviso
136. la bocca mi baciò tutto tremante
137. Galeotto fu il libro e chi lo scrisse
138. quel giorno più non vi leggemmo avante"
139. Mentre che l'uno spirto questo disse
140. l'altro piangeva sì che di pietade
141. io venni meno sì com'io morisse
142. e caddi come corpo morto cade
|
Pagina 16