|
Paradiso - Canto III
Nel III Canto del Paradiso si tratta del medesimo Cielo della Luna e degli spiriti, posti nel cielo più basso,
perché vennero meno ai loro voti. Il Poeta, rivolgendosi all’anima, che sembra più desiderosa di parlargli, le chiede chi sia, quale sia la sua condizione e quella delle altre anime. Lei si manifesta per Piccarda Donati e, alla domanda, se gli spiriti, che sono in questo Cielo, vorrebbero esser più sopra, per stare più vicini a Dio, lei risponde che la carità divina li soddisfa pienamente,
poiché, in Cielo, è dappertutto Paradiso. Il Poeta le chiede quale voto non portò a termine e lei risponde che fu rapita da uomini malvagi, dal convento delle clarisse. Indica l’anima di Costanza d’Altavilla, moglie di Enrico VI e madre di Federico II, la quale subì la sua stessa violenza, ed infine si allontana, insieme con gli altri beati, cantando “Ave Maria”. |
|
La Divina Commedia
Opera virtuale di Gianni Latronico
CANDË III DÙ PARAVËJSË
1. U sòl ca prëjm d’amòwr më scallò u pìëttë
2. dë bbèlla vërdätë m’avëja rëvëlätë
3. pruwànn e rrëpruwànn a dòlgja sëmbjànzë
4. e jjë kë cunfëssäj curréttë e përswäsë
5. mè stèssë tàndë quàndë së cunvènnë
6. jalzàbbë la cäpë mè cchjù jjèrtë
7. ma na vësjòwn apparèttë ca më trattènnë
8. a ssè tàndë attìëndë pë vvëdèrlë
9. ca d’a cumbëssjòwna mèj më scurdàbbë
10. Rëflìëssë pë vvìtrë trasparéndë e ttèrsë
11. o pë jjàcqua chjärë e tranguìllë
12. nò dassë ffònnë da nòn vëdèj u fùnnë
13. tòrnënë dì fàccë nòstrë lë sëmbjànzë
14. dassë dèbbëlë ca pèrlë ‘nvjànghë fròndë
15. vénë cchjù llénd a l’òcchjërë nòstrë
16. tälë vëdìbb cchjù ffàccë a parlä pròndë
17. tàndë da cadè andò u sbàgljë cundràrjë
18. a ccùdë dë l’amòwr ‘ndr’òmmën e ffòndë
19. Nòn appénë dë lòrë jë më n’addunàbbë
20. pënzànn ca lòrë fòssënë andò u spècchjë
21. pë vvëdèj a ccë appartënìvën m’aggëràbbë
22. ma nòn vëdénn nùdd nnànz më rëwulgìbbë
23. drìttë àw lëwmë dë la dòlgja wëjta mèjë
24. ca rërénn jardëj andò l’òcchjërë sàndë
25. “Nòn t’ha mmaravëgghjä cë jë rëjrë -
26. më dëcètt – pë ccùdë pënzìërë ‘ngènwë
27. ca nòn s’appòggë angòrë sòwp à vërdätë
28. ma të fäscë aggërä sémbë àw mmacàndë
29. vèjrë sustànzë sò ckìëssë ca tù vëjtë
30. cquä mannätë pë mmangànz dë vëwtë
31. Però pàrlë kë llòrë e ssìëndë e ccrëjtë
32. ca la vèjra lëwscë ca lë rrëpäjë
33. da sè nòn làssë tòrcë lë pìëtë lòrë”
34. E jjë a l’òmbra cchjù dësëdëròwsë
35. dë parlä m’ëndrëzzàbb e accumënzàbbë
36. quäs cùm òmmën vëngëwtë da la brämë
37. “ Oj vëjätë spìrdë k’a lë ràggë
38. dë la vëjt atèrnë la dulgèzzë sìëndë
39. ca nòn wadëwtë nòn s’ëndéndë mäj
40. gradëjtë më sarëj cë m’accundìëndë
41. dù nòwmë tëw e ddë la sòrta vòstrë”
42. Tànn pròndë e ckë la zìnnë a l’òcchjërë:
43. “A carëtäta nòstrë nò ssèrra pòrtë
44. a ggjùstë dësëdèrjë cë nòn cumè ckèdë
45. ca vòlë sìmël a jjèdd tutt’a còrta sòw
46. Jë fùbb ndò u mùnnë vèrgëna surèllë
47. e ccë la ménda tòw bèn së n’arrëcòrdë
48. nòn t’àdda ‘mbëdìsh a nòva bëllèzza mèjë
49. a ffàrmë canòsh ca jë sò Pëccàrdë
50. ca mëjsë cquä kë ckìëss’òldë vëjätë
51. vëjätë sònd andò la sféra cchjù lléndë
52. I sëndëmìënd nùëstr ca shkìtt avvambätë
53. sònd andò u pjacèjrë dù Spìrëtë Sàndë
54. e ssò fëlëjscë dà vulundätë dë Ddëjë
55. E ssà cundëzzjòwnë ca pärë tànda jùmëlë
56. n’é stätë dätë pëcké fòrnë trascurätë
57. i vëwtë nùëstrë e vacàndë ‘nguàlkè vànnë”
58. E jjë a jjèdd: ”Andò lë bbèllë fàccë
59. vòstrë brìllë ssàccë ccè còwsa dëvëjnë
60. ca vë trasfurmèjscë da lë prëjmë cungéttë
61. però jë nò ffùbb vëlòwscë a rëcurdàrmënë
62. ma mò m’ajjëwtë ccè ccà më tù dëjscë
63. dassë k’à ccanòshërtë më jé cchjù cchjärë
64. Mò m’ha dëjscë: vëw ca sëjtë cquä fëlëjscë
65. dësëdërätë fòrsë nù lùëkë cchjù jjàldë
66. pë vvëdè dë cchjù e ffàrvë cchjù amëjscë?”
67. Kë ckìëdd’òld òmbrë prëjmë rërètt në pìckë
68. e ppò më rëspunnèttë dassë cundéndë
69. ca jàrd parëj d’amòwr ndòw prëjmë fùëkë:
70. “Frätë mëj a nòstra vulundätë acqujatèshë
71. u vërtëwtë dë carëtätë ca në fäscë vulè
72. shkìtt ccè ccà tënëjm e d’àldr nò ng’assèckë
73. Cë dësëdëràssëmë jéss cchjù ajjàldë
74. sarìënë cundràrjë lë nùëstrë dësëdèrjë
75. àw vulèjrë dë cë cquä në cèrnë
76. e ttëw a vëdè ‘mbossìbbël andò stë ggëjrë
77. dätë ca cquä jé nnëcëssàrjë jéss ‘ngarëtätë
78. e cë la sëwa natëwra tù bbén cunzìdërë
79. Jànz jé furmälë a la nòstra vjatëtùdënë
80. tënèrsë djìndrë a la dëvëjna vulundätë
81. pëcké jëwn së fäscën lë nòstr vògghj stèssë
82. dassë ca cùmë sëjmë dë sògghjë ‘nsògghjë
83. pë stù règnë a ttùttë u règnë pjäscë
84. cùmë àw rré k’àw sëw vulèjrë n’ënvògghjë
85. E ndò la sëwa vulundätë jé nnòstra päscë
86. jèddë jé ccùdu märë àw quälë tùtt së mòvë
87. ccè ccà jèddë crèj e ccà natëwrë fäscë”
88. Chjärë më fòw tànn cùmë a ognè vvànnë
89. ‘ngìëlë jé paravëjsë fìgnë cë la jëràzzjë
90. dù sòmmë bbénë àw stèss mòd nò cchjòvë
91. Mà dassë cùm spìss succét cë nù cìb sàzzjë
92. e ddë n’otëwnë réstë angòrë u dësëdèrjë
93. cë cùdë së cèrkë e dë l’òldë së rëngràzzjë
94. dassë facìbbë jë kë l’àttë e ckë la paròlë
95. p’appurä da jèddë quälë fòw la tèjlë
96. dë la quäl nò ttëròw u fëjl k’a scjascéttëlë
97. “Përfétta vëjtë e jàldë mèrëtë ‘ngìëlë
98. dònna cchjù jàld–më dëcètt–a la cùj nòrmë
99. ndòw mùnn vùëstr së vést e së mètt u vèjlë
100. pëcké affìgn’a la mòrt së stëja sémbë
101. kë ccùdu marëjtë k’ognè vvëwtë accéttë
102. k’a carëtätë àw sëw pjacèjrë kënfòrmë
103. Dàw mùnnë pë ssëquìrlë zucquannéddë
104. fuscìbbë e ndò l’àbbëtë sëw më chjudìbbë
105. e prëmëttìbbë la strätë dë la sëwa sèttë
106. Jùëmmën cchjù àw mäl k’àw bén adëwsë
107. fòrë më rapèrnë dòpp dàw dòlgë gnòstrë
108. shkìtt Dëj säp quäl fòw dòpp a vëjta mèjë
109. E cuss’òldë splëndòwr k’a ttë së mòstrë
110. dà déstra mëja vannätë e ca s’appìzzëkë
111. dë tùtt u lëwmë dë la sféra nòstrë
112. ccè ccà jë dëjkë dë mèj dë sè ‘ndéndë:
113. surèlla fòw e ddassë lë fòw luwätë
114. da ‘ngäpë l’òmbrë dë lë sàcrë bbèndë
115. Ma dòpp ca fìgn àw mùnnë fòw rëvòldë
116. còndra sëw gräd e ccòndr a bbòn usànzë
117. nòn fòw dàw vèjlë dù còrë mä luwätë
118. Kèssë jé la lëwscë dë la jërànna Custànzë
119. ca dù sëcòndë vìëndë dë la Svèvjë
120. ’ngënëtòw u tèrzë e l’ùldëma puténzë”
121. Dassë më parlòw pò accumënzòw ”Ave
122. Maria” candànn e ccandànn svanèttë
123. cùmë pë jjàcqua gnòwrë còwsa pësàndë
124. A vìsta mèj ca tàndë la sëquèttë
125. pë quànd fòw possìbbël dòpp ca la pèrsë
126. së rëwulgèttë àw maggjòwrë dësëdèrjë
127. et a Vvjatrëjscë tùttë së cunvërgèttë
128. ma kèdë lambëggjòw ndò l’òcchjërë mèj
129. dassë ca prëjmë la vìstë nò la suffrèttë
130. e kìëss më facètt l’addumannä cchjù lìëndë
|
La Divina Commedia
Opera virtuale di Gianni Latronico
CANTO III
PARADISO
1. Quel sol che pria d’amor mi scaldò ‘l petto,
2. di bella verità m’ avea scoverto,
3. provando e riprovando, il dolce aspetto;
4. e io, per confessar corretto e certo
5. me stesso, tanto quanto si convenne
6. leva’ il capo a proferer più erto;
7. ma visïone apparve che ritenne
8. a sé me tanto stretto, per vedersi,
9. che di mia confession non mi sovvenne.
10. Quali per vetri trasparenti e tersi,
11. o ver per acque nitide e tranquille,
12. non sì profonde che i fondi sien persi,
13. tornan d’i nostri visi le postille
14. debili sì, che perla in bianca fronte
15. non vien men forte a le nostre pupille;
16. tali vid’ io più facce a parlar pronte;
17. per ch’io dentro a l’error contrario corsi
18. a quel ch’accese amor tra l’omo e 'l fonte.
19. Sùbito sì com’io di lor m’accorsi,
20. quelle stimando specchiati sembianti,
21. per veder di cui fosser, li occhi torsi;
22. e nulla vidi, e ritorsili avanti
23. dritti nel lume de la dolce guida,
24. che, sorridendo, ardea ne li occhi santi.
25. “Non ti maravigliar perch’ io sorrida -
26. mi disse - appresso il tuo püeril coto,
27. poi sopra 'l vero ancor lo piè non fida,
28. ma te rivolve, come suole, a vòto:
29. vere sustanze son ciò che tu vedi,
30. qui rilegate per manco di voto.
31. Però parla con esse e odi e credi;
32. ché la verace luce che le appaga
33. da sé non lascia lor torcer li piedi”
34. E io a l’ombra che parea più vaga
35. di ragionar, drizza’mi, e cominciai,
36. quasi com’ uom cui troppa voglia smaga:
37. “O ben creato spirito, che a' rai
38. di vita etterna la dolcezza senti
39. che, non gustata, non s’intende mai,
40. grazïoso mi fia se mi contenti
41. del nome tuo e de la vostra sorte”
42. Ond’ella, pronta e con occhi ridenti:
43. “La nostra carità non serra porte
44. a giusta voglia, se non come quella
45. che vuol simile a sé tutta sua corte.
46. I’ fui nel mondo vergine sorella;
47. e se la mente tua ben sé riguarda,
48. non mi ti celerà l’esser più bella,
49. ma riconoscerai ch’i' son Piccarda,
50. che, posta qui con questi altri beati,
51. beata sono in la spera più tarda.
52. Li nostri affetti, che solo infiammati
53. son nel piacer de lo Spirito Santo,
54. letizian del suo ordine formati.
55. E questa sorte che par giù cotanto,
56. però n'è data, perché fuor negletti
57. li nostri voti, e vòti in alcun canto”
58. Ond’io a lei: “Ne’ mirabili aspetti
59. vostri risplende non so che divino
60. che vi trasmuta da’ primi concetti:
61. però non fui a rimembrar festino;
62. ma or m'aiuta ciò che tu mi dici,
63. sì che raffigurar m’è più latino.
64. Ma dimmi: voi che siete qui felici,
65. disiderate voi più alto loco
66. per più vedere e per più farvi amici?”
67. Con quelle altr’ombre pria sorrise un poco;
68. da indi mi rispuose tanto lieta,
69. ch’arder parea d'amor nel primo foco:
70. “Frate, la nostra volontà quïeta
71. virtù di carità, che fa volerne
72. sol quel ch'avemo, e d’altro non ci asseta.
73. Se disïassimo esser più superne,
74. foran discordi li nostri disiri
75. dal voler di colui che qui ne cerne;
76. che vedrai non capere in questi giri,
77. s’essere in carità è qui necesse,
78. e se la sua natura ben rimiri.
79. Anzi è formale ad esto beato esse
80. tenersi dentro a la divina voglia,
81. per ch’una fansi nostre voglie stesse;
82. sì che, come noi sem di soglia in soglia
83. per questo regno, a tutto il regno piace
84. com’ a lo re che ‘n suo voler ne 'nvoglia.
85. E ‘n la sua volontade è nostra pace:
86. ell’è quel mare al qual tutto si move
87. ciò ch’ella crïa o che natura face”
88. Chiaro mi fu allor come ogne dove
89. in cielo è paradiso, etsi la grazia
90. del sommo ben d’un modo non vi piove.
91. Ma sì com’ elli avvien, s’un cibo sazia
92. e d’un altro rimane ancor la gola,
93. che quel si chere e di quel si ringrazia,
94. così fec’ io con atto e con parola,
95. per apprender da lei qual fu la tela
96. onde non trasse infino a co la spuola.
97. “Perfetta vita e alto merto inciela
98. donna più sù - mi disse - a la cui norma
99. nel vostro mondo giù si veste e vela,
100. perché fino al morir si vegghi e dorma
101. con quello sposo ch’ogne voto accetta
102. che caritate a suo piacer conforma.
103. Dal mondo, per seguirla, giovinetta
104. fuggi’mi, e nel suo abito mi chiusi
105. e promisi la via de la sua setta.
106. Uomini poi, a mal più ch'a bene usi,
107. fuor mi rapiron de la dolce chiostra:
108. Iddio si sa qual poi mia vita fusi.
109. E quest’altro splendor che ti si mostra
110. da la mia destra parte e che s’accende
111. di tutto il lume de la spera nostra,
112. ciò ch'io dico di me, di sé intende;
113. sorella fu, e così le fu tolta
114. di capo l’ombra de le sacre bende.
115. Ma poi che pur al mondo fu rivolta
116. contra suo grado e contra buona usanza,
117. non fu dal vel del cor già mai disciolta.
118. Quest’è la luce de la gran Costanza
119. che del secondo vento di Soave
120. generò ‘l terzo e l’ultima possanza”
121. Così parlommi, e poi cominciò 'Ave,
122. Maria' cantando, e cantando vanio
123. come per acqua cupa cosa grave.
124. La vista mia, che tanto lei seguio
125. quanto possibil fu, poi che la perse,
126. volsesi al segno di maggior disio,
127. e a Beatrice tutta si converse;
128. ma quella folgorò nel mïo sguardo
129. sì che da prima il viso non sofferse;
130. e ciò mi fece a dimandar più tardo
|
Pagina 14