|
La Divina Commedia
Opera virtuale di Gianni Latronico
CANDË IV DÙ PARAVËJSË
1. ‘Ndrà dù cìbbë lundänë e ssapurëjtë
2. dë nù mòdë prëjmë së murarëj dë fämë
3. ca n’òmmën lìbbër në mangjàssë jëwnë
4. dassë së starëj n’èjnë ‘ndrà ddò bbrämë
5. dë lëwpë fëròwscë k’à stèssa pajëwrë
6. dassë së starëj nu cänë ‘ndrà ddò dämë
7. pë ckìëss a stàrmën cìttë nò mmë péndë
8. da lë dùbbjë mëj dë nù mòd spëngëwtë
9. pòj ca jérë necëssàrjë e nnè cumméndë
10. Jë më në stëja cìttë ma u dësëdèrjë mëj
11. më stëja ‘mbàccë kë ttùttë lë dùmàndë
12. cchjù cchjärë assäj ca cë jéra parlätë
13. Vjatrëjscë facèttë cumè ‘Ndanjélë
14. Nabucodonosòrr luwànn la ràbbjë
15. ca l’avëja fàttë ‘ngjustaméndë fëròwscë
16. e ddëcètt: “Jë vèjkë bbùën cùmë të tëjrë
17. l’ëwn e l’òldu dësëdèrj dassë ca la këwr
18. attàckë sè stèssë dassë ca fòrë nò spëjrë
19. Tù raggjëwn: “Cë u bbùënë vulè rësìstë
20. a vjulénz dë l’òldë pë cquäla raggjòwnë
21. dë mërëtä m’ammànghë a mësëwrë?”
22. Angòrë dë dubbëtä të dä caggjòwnë
23. parè turnàrsënë l’ànëmë a lë stèddë
24. sëcònd a sëndénzë dë Platòwnë
25. Kìëssë sò i quëstjòwnë k’andò u tëw vulèjr
26. pòndënë àw stèssë mòdë e pë ckìëss prëjm
27. agghjà trattä kèdë ca jé cchjù spënòwsë
28. Dì Zarafëjn cùd ca cchjù s’avvëcëjn a Ddëj
29. Mosèj Samuélë e ccùdë Ggjuwànnë
30. ca tëw prëfërìshë jë dëjkë nò Marëjë
31. nòn ténënë ndò l’òldë cìëlë lë lòrë séggë
32. dë stë spìrdë ca mò mò t’apparèrnë
33. e nnè sò vjätë cchjù ppìckë o assä jànnë
34. ma tùttë fàscënë bbèllë u prëjmë cìëlë
35. e ‘nmòdë dëvèrsë jé ddòlgë la vëjtë
36. pë ssénd cchjù ppìck o assä l’atèrn spìrd
37. Cquä së mustròrnë nò ppëcké assëgnätë
38. fòw a llòrë kèssa sférë ma pë ffä sègnë
39. ca u lòrë grädë spërëtwäl jé cchjù vvàsh
40. Dassë parlä cunvìën àw vùëstrë ‘ngègnë
41. kù fàttë ca shkìtt da lë sìënzë capìsh
42. ccè ccà pò fäscë d’ëndëlléttë dègnë
43. pë ckìëssë a scrëttëwrë së chjékë
44. a la vòstra facultä e ppìëtë e mmänë
45. assègnë a Ddëj e jjàldrë ‘ndéndë
46. e Ssànda Chjìësë k’a sëmbjànz umänë
47. Crapjélë e Mmëkélë v’arrapprëséndë
48. e l’òldë k’a Ttobbìj warèttë sänë
49. Ccè ccà Tëméj dë l’ànëmë scrëjvë
50. nò jjé sìmëlë a ccè ccà cquä së vèjtë
51. però ca cùmë dëjscë pärë ca séndë
52. Dëjscë ca l’àlmë a la sëwa stèdda tòrnë
53. crëdénn ca kèdë sja stätë luwätë da ddä
54. quànn a natëwrë l’assëgnòw cùm fòrmë
55. e ffòrs u pënzìër sëw putrëja jéss dëvèrs
56. dàw sùënë dì paròlë sòw e ppòtë jéssë
57. kë l’ëndënzjòwna dègnë dë stëjmë
58. Cë jìddë vulëja dëjscë dë turnä ‘ngìëlë
59. l’onòwr o u dësonòwr dë lë ‘nflùssë fòrs
60. angualkè vvërdätë l’àrk sëw vä a ssègnë
61. Cùssu prëngìpj mäl ‘ndërpëtätë travjòw
62. eggjä quäs tùtt u mùnn dassë ca Ggjòvë
63. Mërcùrjë e Mmàrtë à aduräj cunvëngètt
64. L’òldu dùbbjë ca të fäscë stä ‘mbënzìërë
65. tènë pìcca vëlèjnë pëcké a sëwa malìzzjë
66. nò të putrëja mënä cchjù lundänë da mè
67. Parëjë ‘ngjùstë a nòstra cëlésta gjustìzzjë
68. a l’òcchjërë dë l’ùëmmënë jé arguméndë
69. dë fèjdë e nò pròvë d’arësëja dëpravätë
70. Ma pëcké pòzzë cùssë accurgëméndë
71. bbénë trasëj andò kèssa vërdätë
72. cùmë vùë tù jë t’agghja tënè cundéndë
73. Cë vjulénz ngé quànn cùdë ca patìsh
74. nùdd fäscë a ffajòwr dë cë n’abbëwsë
75. nò ffòrn kìëss ànëmë da jéddë scusätë
76. pëcké a vulundä cë nò vòl nò ssë smòrz
77. ma aggìsh cùm a natëwr fäscë ‘nfùëkë
78. cë mìllë vòldë a vjulénz u tòrchjë
79. Pë ckìëss cë jèddë së chjékë assä o pìckë
80. favurìsh la fòrz e ddassë facèrnë kèssë
81. puténn turnä ‘ndrétë àw sàndë lùëkë
82. Cë fòssë stätë a lòra vulundät comblétë
83. cùmè ccùd ca tënètt Lorénz sòp la grät
84. e facètt a Mùzzjë sévérë a la mäna sòw
85. dassë l’avrëja spëngëwtë pë la strätë
86. da ndò jérn stät luwätë cùm fòrn lìbbër
87. ma na vulundätë dassë ffòrtë jé rrärë
88. E pë ckìëssë paròlë cë bbùën annasulätë
89. l’häj cùmè duwèjr l’arguménd jé chjëws
90. ca t’avrëja dätë fastìdjë angòr cchjù vòld
91. Ma mò të s’attravèrsë n’òldu pàssë
92. nnànz a l’òcchjërë tälë ca pë ttè stèssë
93. nò nnë putrìst assëj prëjm sarìst stànghë
94. Cërtaménd jë t’egghjë mëjsë ‘nméndë
95. k’àlma vëjätë nòn putrëja dëjscë buscëjë
96. dätë ca jé sémb a prëjma vërdät apprìëss
97. e ppò putìstë séndë da Pëccàrdjë
98. ca l’affëzzjòwn dù vèjl Custànza tënèttë
99. dassë ca jèdd cquä më pär àw cundràrjë
100. Tàndë vòldë oj frätë jé ggjä succìëssë
101. ca pë scafëwscë përìquëlë còndra grätë
102.së facètt u cundràrj dë ccè ccà ngë vulëjë
103. cumè Almjòwnë ca vënèttë prëjätë
104. da l’attänë d’accëjtë a la màmmë
105. e kë nnò ppèrdë a pjatä fòw spjatätë
106. A stù pùndë vògghjë ca tù pìënzë
107. ca la fòrz dù vulèj së mìskj e fàscënë
108. nmòdë ca scusä nòn së pòtën l’offésë
109. Vògghj assalëwt nò accussénd a dànnë
110.mà ndànd cunsénd ‘nquànd s’appajëwrë
111. ca trànnësë ‘ndrét cätë pò nchjù affànnë
112. Pèrò quànn Pëccàrdjë cùdë dëjscë
113. dë la vògghjë assalëwtë ‘ndéndë e jjë
114. dë l’òld dassë k’a vërdät dëcëjmë nëwë”
115. Cùm fòw l’ònna léggë dù sàndë fjëwmë
116. k’assètt dàw fòndë d’ognè vvërdätë
117. dassë mëttèttë päscë a lë dëw dësëdèrjë
118.”Oj amät dàw prëjm amànd oj dëvëjna-
119.dëcìbb jë apprìëss-lu cuj parlä m’ënòndë
120. m’angallèsh ca cchjù e cchjù m’avvëjvë
121. nò nné u sëndëméndë më dassë ffùnnë
122. k’abbàst a rrénnëvë jëràzzjë pë jëràzzjë
123. mà cùd ca vëjt e ppòt a ckìëss rëspònnë
124. Jë vèjkë bbùënë ca gjämmäjë së sàzzjë
125. u ‘ndëlléttë cë a vërdätë nò u ngallèshë
126. a l’ënfòr nëshëwna vërdät u pòt assìstë
127.Ndò jèdd s’appòggë cùss anëmäl ndänë
128. nòn appénë l’arrëjvë e arrëväj lu pòtë:
129. cësënònd ognè dësëdèrjë sarëja ënùtëlë
130. Spòndë pë ccùdë cumè nnù pëddòwnë
131. ‘mbétë a vërdätë u dùbbjë e jjé natëwrë
132.k’àw sòmm në spèngë dë tèmb ‘ntèmbë
133. Cùssë m’ënvëjtë e ccùssë m’assëkëwrë
134. k’à rëvërénzë oj dònnë à ddumannàrvë
135.dë n’òlda vërdät ca më ténë a l’askëwrë
136. Jë vògghjë sapèj cë së pòtë suddësfäjë
137. a lë vëwt manghèvël dassë k’àldr bbénë
138. k’a la vòstra vëlànzë nòn sìënë lìëggë”
139. Vjatrëjscë më wardò l’òcchjërë chjèjnë
140. dë fascéddë d’amòwrë dassë ddëvëjnë
141. ca vëngëwtë jë avìbb a cchjëcä la cäpë
142. e quäs më pìrdìbb kë l’òcchjër chjëcätë |
La Divina Commedia
Opera virtuale di Gianni Latronico
CANTO IV
DELPARADISO
1. Intra due cibi, distanti e moventi
2. d’un modo, prima si morria di fame,
3. che liber’ omo l’un recasse ai denti;
4. sì si starebbe un agno intra due brame
5. di fieri lupi, igualmente temendo;
6. sì si starebbe un cane intra due dame:
7. per che, s’i' mi tacea, me non riprendo,
8. da li miei dubbi d’un modo sospinto,
9. poi ch'era necessario, né commendo.
10. Io mi tacea, ma ‘l mio disir dipinto
11. m’era nel viso, e ‘l dimandar con ello,
12. più caldo assai che per parlar distinto.
13. Fé sì Beatrice qual fé Danïello,
14. Nabuccodonosor levando d’ira,
15. che l'avea fatto ingiustamente fello;
16. e disse: “Io veggio ben come ti tira
17. uno e altro disio, sì che tua cura
18. sé stessa lega sì che fuor non spira.
19. Tu argomenti: ‘Se ‘l buon voler dura,
20. la vïolenza altrui per qual ragione
21. di meritar mi scema la misura?’
22. Ancor di dubitar ti dà cagione
23. parer tornarsi l’anime a le stelle,
24. secondo la sentenza di Platone.
25. Queste son le question che nel tuo velle
26. pontano igualmente; e però pria
27. tratterò quella che più ha di felle.
28. D’i Serafin colui che più s’india,
29. Moïsè, Samuel, e quel Giovanni
30. che prender vuoli, io dico, non Maria,
31. non hanno in altro cielo i loro scanni
32. che questi spirti che mo t’appariro,
33. né hanno a l’esser lor più o meno anni;
34. ma tutti fanno bello il primo giro,
35. e differentemente han dolce vita
36. per sentir più e men l’etterno spiro.
37. Qui si mostraro, non perché sortita
38. sia questa spera lor, ma per far segno
39. de la celestïal c’ha men salita.
40. Così parlar conviensi al vostro ingegno,
41. però che solo da sensato apprende
42. ciò che fa poscia d’intelletto degno.
43. Per questo la Scrittura condescende
44. a vostra facultate, e piedi e mano
45. attribuisce a Dio e altro intende;
46. e Santa Chiesa con aspetto umano
47. Gabrïel e Michel vi rappresenta,
48. e l’altro che Tobia rifece sano.
49. Quel che Timeo de l’anime argomenta
50. non è simile a ciò che qui si vede,
51. però che, come dice, par che senta.
52. Dice che l’alma a la sua stella riede,
53. credendo quella quindi esser decisa
54. quando natura per forma la diede;
55. e forse sua sentenza è d’altra guisa
56. che la voce non suona, ed esser puote
57. con intenzion da non esser derisa.
58. S’elli intende tornare a queste ruote
59. l’onor de la influenza e ‘l biasmo, forse
60. in alcun vero suo arco percuote.
61. Questo principio, male inteso, torse
62. già tutto il mondo quasi, sì che Giove,
63. Mercurio e Marte a nominar trascorse.
64. L’altra dubitazion che ti commove
65. ha men velen, però che sua malizia
66. non ti poria menar da me altrove.
67. Parere ingiusta la nostra giustizia
68. ne li occhi d’i mortali, è argomento
69. di fede e non d'eretica nequizia.
70. Ma perché puote vostro accorgimento
71. ben penetrare a questa veritate,
72. come disiri , ti farò contento.
73. Se vïolenza è quando quel che pate
74. nïente conferisce a quel che sforza,
75. non fuor quest’alme per essa scusate:
76. ché volontà, se non vuol, non s’ammorza,
77. ma fa come natura face in foco,
78. se mille volte vïolenza il torza.
79. Per che, s’ella si piega assai o poco,
80. segue la forza; e così queste fero
81. possendo rifuggir nel santo loco.
82. Se fosse stato lor volere intero,
83. come tenne Lorenzo in su la grada,
84. e fece Muzio a la sua man severo,
85. così l’avria ripinte per la strada
86. ond' eran tratte, come fuoro sciolte;
87. ma così salda voglia è troppo rada.
88. E per queste parole, se ricolte
89. l’hai come dei, è l’argomento casso
90. che t'avria fatto noia ancor più volte.
91. Ma or ti s’attraversa un altro passo
92. dinanzi a li occhi, tal che per te stesso
93. non usciresti: pria saresti lasso.
94. Io t’ho per certo ne la mente messo
95. ch’alma beata non poria mentire,
96. però ch’è sempre al primo vero appresso;
97. e poi potesti da Piccarda udire
98. che l’affezion del vel Costanza tenne;
99. sì ch'ella par qui meco contradire.
100. Molte fïate già, frate, addivenne
101. che, per fuggir periglio, contra grato
102. si fé di quel che far non si convenne;
103. come Almeone, che, di ciò pregato
104. dal padre suo, la propria madre spense,
105. per non perder pietà si fé spietato.
106. A questo punto voglio che tu pense
107. che la forza al voler si mischia, e fanno
108. sì che scusar non si posson l’offense.
109. Voglia assoluta non consente al danno;
110. ma consentevi in tanto in quanto teme,
111. se si ritrae, cadere in più affanno.
112. Però, quando Piccarda quello spreme,
113. de la voglia assoluta intende, e io
114. de l'altra; sì che ver diciamo insieme»
115. Cotal fu l’ondeggiar del santo rio
116. ch’uscì del fonte ond’ogne ver deriva;
117. tal puose in pace uno e altro disio.
118. “O amanza del primo amante, o diva -
119. diss’io appresso - il cui parlar m’inonda
120. e scalda sì, che più e più m'avviva,
121. non è l’affezion mia tanto profonda,
122. che basti a render voi grazia per grazia;
123. ma quei che vede e puote a ciò risponda.
124. Io veggio ben che già mai non si sazia
125. nostro intelletto, se 'l ver non lo illustra
126. di fuor dal qual nessun vero si spazia.
127. Posasi in esso, come fera in lustra,
128. tosto che giunto l’ha; e giugner puollo:
129. se non, ciascun disio sarebbe frustra.
130. Nasce per quello, a guisa di rampollo,
131. a piè del vero il dubbio; ed è natura
132. ch’al sommo pinge noi di collo in collo.
133. Questo m’invita, questo m'assicura
134. con reverenza, donna, a dimandarvi
135. dun’altra verità che m’è oscura.
136. Io vo’ saper se l’uom può sodisfarvi
137. ai voti manchi sì con altri beni,
138. ch’a la vostra statera non sien parvi”.
139. Beatrice mi guardò con li occhi pieni
140. di faville d’amor così divini,
141. che, vinta, mia virtute diè le reni,
142. e quasi mi perdei con li occhi chini.
|
Pagina 15