|
Inferno - Canto XI
L'XI Canto dell'Inferno parla del settimo cerchio, con
un gran fetore, che proviene dal baratro infernale, per difendersi dal
quale, i due poeti si vedono costretti a sostare presso il coperchio di una
grande tomba, su cui è scritto: "Custodisco Papa Anastasio, che fu tratto
all'eresia da Fotino". Essi sono costretti a sostare per un po' di tempo, per
abituarsi alla puzza insopportabile e per parlare dell'ordinamento morale
del basso inferno. Dentro la ripa circolare ci sono 3 cerchi (VII – VIII –
IX), più piccoli dei precedenti; nel VII, suddiviso in 3 gironi, vi sono
puniti i violenti contro il prossimo, contro se stessi e contro Dio;
nell'VIII cerchio si trovano gli ipocriti, gli adulatori, i maghi, i
falsari, i ladri, i simoniaci, i ruffiani e i barattieri; nel IX cerchio,
più piccolo e più profondo di tutti, vi è il centro della terra e vi sta
confitto Lucifero. Ivi scontano la pena i violenti contro chi si fida, cioè
i traditori. Virgilio spiega a Dante perchè i peccatori d'incontinenza sono
puniti dentro Dite. |
|
A Dëvëjna Cummédjë
Opera virtuale di Gianni Latronico
Cànd XI du 'Mbìërn
1. Sòwp àw lëmëtòwnë dë n'òta jàlda rëjpë
2. ca facëjnë jërànn pétrë ròttë 'ngìërchjë
3. vënìmmë sòwp a chjù ccrudèjla stëjpë
4. e pprësaménd quä pë l'orrìbbël supìërchjë
5. dë la pùzzë ca u fùnnë dërrëwpë scéttë
6. nù n'accustàmmë drét a nnù cupìërchjë
7. dë na tòmba jërànn ndò smëccjàbb na scrìttë
8. ca dëcëjë: "Anastàsjë päpë mò jë wàrdë"
9. u quälë trascënòw a Ffotìnë da la drètta vëjë"
10. "La nòstra shènnëwtë cunvìënë ca sëja tàrdë
11. 'nmòd tälë ca s'adàttë në pìck u näsë àw fìëzz
12. du trìstë fjätë: e ppò nòn amm'avè rëwàrdë"
13. Dassë u mèstrë e jjëjë:"Qualkè rrëcumbénzë -
14. dëcìbb a jjìddë – jàcchjë ca u tìmbë nòn pàssë
15. përdëwtë" E jjìddë: "Vëjtë k'a ckìëssë jë pénzë
16. ohj fìghhjë mëj dajìndrè a ttùttë stë ciòttëlë -
17. accumënzòw po' a ddëjscë–sò ttrè cërchjìëttë
18. dë jërätë 'njërätë cumè ckìëdë ca tù làssë
19. Tùttë so cchjëjnë dë spìrdë malëdèttë
20. mà pëcké t'abbàstë fìgnë la vìstë
21. capìshë cùmë e ppëcké so ccostrèttë
22. D'ognè mmalìzzië k'òdië 'ngìëlë acquìstë
23. u 'ngjurië jé u fëjnë e ognè ffëjnë jé ttälë
24. o kë ffòrzë o kë ffròtë l'òldë cundrìstë
25. Mà ggjacké jé la fròt dë l'òmmën u pròpj mälë
26. dë cchjù dëspjäscë a Dëj e pë kìëss stònn sottë
27. lë frawdulìëndë e cchjù ddëlòwrë l'assaldë
28. Dë lë vjulìëndë u prëjmë cìërchjë jé ttùttë
29. mà pëcké së fäscë fòrzë a cchjù ppërsëwnë
30. 'ndrè ggërëwnë jé spëcëfëcätë e ckëstruwëjtë
31. A Ddëj a ssè àw pròssëmë së pònnë
32. fä fòrzë: dëjkë 'nlòrë e 'nlòrë còwsë
33. cùmë tù hà séndë k'apèrta raggjòwnë
34. Mòrtë pë ffòrzë e ffërëjtë dëluròwsë
35. 'ndòw pròssëmë së dònn e 'ndòw sëw avèj
36. ruwëjnë fùëkë e rrapëjnë dannòwsë:
37. pë kìëssë mëcìtië e ognè jjëwn kë mälë fërëjtë
38. wastatëwrë e pprëdëwnë tùttë turméndë
39. u prëjmë ggëròwnë pë ddëvèrsë mòrrë
40. L'òmmënë pòtë avè 'nsè stèssë mäna viuléndë
41. e ndò lë swa bénë:e ppë ckìëss 'ndòw sëcòndë
42. ggëròwnë cunvìënë ca sénza mèjnë së péndë
43. cìnga s'accëjtë andòw vùëstrë mùnnë
44. scjalacquèjscë e ssë scjòkë tùttë lë bbénë
45. e cchjàngë ddä andò avja jéssë cundéndë
46. Pòzzë fä fòrzë andò la trënëtätë
47. cù còrë nëjànnë e jjastëmànnë a ckèdë
48. e sprëggjànnë natëwrë e ssëwa bbundätë
49. e ppë ckìëssë u ggëròwnë strìttë màrchjë
50. cù sègnë sëwë a Ssòdëmë e a Ggpmòrrë
51. e a ccë sprëggjànnë a Ddëj cù còrë pàrlë
52. La fròtë appòrtë u rëmwërsë dà cushjénzë
53. sémbë sëja vèrsë l'òmmënë ca së fëjdë
54. e ffìgnë vèrsë l'òmmënë ca non së fëjdë
55. Cùssu mòdë kë ddrétë pärë k'accëjtë
56. fìgnë u vìnguël d'amòwr ca fäscë a natëwrë
57. pë ckìëss andò u sëcòndë cìërchj s'annìtënë
58. bbuscjàrdë lusëngatëwrë e fattucchjìërë
59. falzëtätë latrëcìnjë e ffìgnë sëmunëjë dë
60. ruffjänë bbarattìërë e ssìmëlë shkëfèzzë
61. Pë l'òldu mòdë cùd amòrë së scòrdë
62. ca fäscë natëwrë e ccùd k'è ppò aggjùndë
63. kë la scjòndë dë ccè la fèjtë së crëjèjscë
54. pë ckìëss ndòw cìrchj strìtt andò jé u pùndë
65. dë l'unëvèrsë sòwp andò s'asséttë Dëjtë
66. cinga tradìsh aternaménd vénë ccunzumätë"
67. E jjë: "U mèstrë assä chjärë prucétë
68. la tëwa raggjòwnë e assä bbùënë dëstìnguë
69. a ssù dërrëwpë e àw pòpëlë ca u pussétë
70. Mò m'ha dëjscë: kìëdë dë lu pandänë jùndë
71. k'ammén u vìënd e cca vàttë quannë chjòvë
72. e cca së jàcchjënë kë ttànd àsprë lègnë
73. pëcké non dajìndrë a la cëtäta fërvéndë
74. vénënë punëjtë se Ddëj lë tténë 'n ëjrë?
75. E sse nò lë ttén pëcké së laméndënë dassë?"
76. E jjìddë a mmë:"Pëcké tàndë s'anarëjèjscë -
77. dëcèttë – u ngègnë tëw dò ssòlëdë sëw?
78. Oppuraméndë la méndë andò jàldrë mëjrë?
79. Nò tt'arrëcùërdë dë tùttë kìëdë paròlë
80. kë lë quälë la tëwa jètëca prëfërëjtë
81. lë trè ddëspusëzzjòwn ca u cìëlë nòn vòlë:
82. 'ngundënénz malìzzië e ckèda pàccja
83. vëstjalëtätë? E ccùmë 'ngundënénzë
84. cchjù ppìckë a Ddëj affénnë e jjastèjmë?
85. Cë tù wàrdë bbùënë a ssà sëndénzë
86. e ttë vénë 'ngäpë a ccë so ckìëdë
87. ca sòwpë dafòrë fàscënë pënëténzë
88. tù bbùën hà vëdè pëcké da kìëss nëmëjscë
89. sò ssëparätë e ppëcké cchjù bbunèvëlë
90. la dëvëjna mënnéttë lë mmartëddèjscë"
91. "Oj sòwlë ca sänë ognè vvìsta annëgghjätë
92. tù m'accundìëndë dassë quànnë spjajëjscë
93. ca cchjù ddu sapè ognè ddubbië më pjäscë
94. Angòrë në pìcchë a l'andrétë të rësùëlvë –
95. dëcìbb jë - ddä ndò dëjscë ca l'usëwr affénnë
96. la dëvëjna bbundätë e u dùbbjë assùëlvë"
97. A fëlosofëj – më dëcèttë – a ccë la capìshë
98. attìënd ca nòn è rrëwulätë shkìtt da na vànnë
99. cùmë 'nvécë succétë a la natëwrë ca pìgghjë
100. da u dëvëjnë 'ndëlléttë e ddà la sëwa jàrtë
101. e ccë tù bbén la tëwa fìsikë appìcchjë
102. tù jàcchjë ma nòn dòppë tàndë càrtë
103. ca l'arta vòstrë kèdë quànnë pòtë séquë
104. cùmë àw mèstrë séquë u dëscèbbëlë
105. dassë ca l'arta vòstr a Dëj quäs jé nëpòwtë
106. Da kìëss e ddòjë se a ttë të vénë a mméndë
107. la Ggènësë dàw prëngìpië cunvìënë
108. dë pëgghjä sëwa vëjtë e avanzä la ggéndë
109. E ggjacké l'usurìërë n'òlda strätë ténë
110. pë ssè stèssë e a natëwrë e ccumbàgnë
111. dësprézzë vìst ca mètt a spërànz ndò lë sòldë
112. Mà vìënëm apprìëss ormäj k'a shë më pjäscë
113. ca lë Pèshë ssàldënë sòwp a l'orëzzòndë
114. e u Càrrë tùttë kë ssòwpë àw Còrë stä
115. e l'òlda rëjpë da kedd'òlda vànnë shènnë |
La Divina Commedia
Opera virtuale di Gianni Latronico
Canto XI dell'Inferno
1. In su l'estremità d'un'alta ripa
2. che facevan gran pietre rotte in cerchio
3. venimmo sopra più crudele stipa
4. e quivi per l' orribile soperchio
5. del puzzo che il profondo abisso gitta
6. ci raccostammo dietro ad un coperchio
7. d'un grand'avello ov'io vidi una scritta
8. che diceva: "Anastasio papa guardo
9. lo qual trasse Fotin della via dritta"
10. "Lo nostro scender conviene esser tardo
11. sì che s'ausi un poco prima il senso
12. al tristo fiato: e poi non fia riguardo"
13. Così il maestro ed io: "Alcun compenso"
14. dissi lui "trova che il tempo non passi
15. perduto" Ed egli: "Vedi che a ciò penso"
16. "Figliuol mio dentro da cotesti sassi"
17. Cominciò poi a dir: "Son tre cerchietti
18. di grado in grado come quei che lassi
19. Tutti son pien di spirti maledetti
20. ma perché poi ti basti pur la vista
21. intendi come e perché son costretti
22. d'ogni malizia ch'odio in cielo acquista
23. ingiuria è il fine e ogni fin cotale
24. o con forza o con frode altrui contrista
25. Ma perché frode è dell'uom proprio male
26. più piace a Dio e però stan di sutto
27. gli frodolenti e più dolor gli assale
28. de' violenti il primo cerchio è tutto
29. ma perché si fa forza a tre persone
30. in tre gironi è distinto e costrutto
31. A Dio a sé al prossimo si puòne
32. far forza dico in loro ed in lor cose
33. come udirai con aperta ragione
34. morte per forza e ferute dogliose
35. nel prossimo si danno e nel suo avere
36. ruine ingenti e tollette dannose:
37. Onde omicide e ciascun che mal fiere
38. guastatori e predon tutti tormenta
39. lo giron primo per diverse schiere
40. Puote uomo avere in sé man violenta
41. e ne' suoi beni: e però nel secondo
42. giron convien che senza pro si penta
43. qualunque priva sé del vostro mondo
44. biscazza e fonde la sua facultade
45. e piange là dove esser dee giocondo
46. Puossi far forza nella deitade
47. col cor negando e bestemmiando quella
48. e pregiando natura e sua bontade:
49. e però lo minor giron suggella
50. del segno suo e Sodoma e Corsa
51. e chi spregiando Dio col cor favella
52. La frode ond'ogni coscienza è morsa
53. può l'uomo usare in colui ch'in lui fida
54. ed in quei che fidanza non imborsa
55. Questo modo di retro par che uccida
56. pur lo vincol d'amor che fa natura
57. onde nel cerchio secondo s'annida
58. ipocrisia lusinghe e chi affattura
59. falsità ladroneccio e simonia
60. ruffian baratti e simile lordura
61. Per l'altro modo quell'amor s'oblia
62. che fa natura e quel ch'è poi aggiunto
63. di che la fede spezial si cria:
64. onde nel cerchio minore ov'è il punto
65. dell'universo in su che Dite siede
66. qualunque trade in eterno è consunto"
67. ed io: "Maestro assai chiara procede
68. la tua ragione ed assai ben distingue
69. questo baratro e il popol che 'l possiede
70. Ma dimmi: quei della palude pingue
71. che mena il vento e che batte la pioggia
72. e che s'incontran con sì aspre lingue
73. perché non dentro dalla città roggia
74. son ei puniti se Dio gli ha in ira?
75. E se non gli ha perché sono a tal foggia?"
76. Ed egli a me: "Perché tanto delira - disse
77. - lo ingegno tuo da quel che suole?
78. Ovver la mente dove altrove mira?
79. Non ti rimembra di quelle parole
80. colle quai la tua Etica pertratta
81. le tre disposizion che il ciel non vuole:
82. incontinenza malizia e la matta
83. bestialitade? E come incontinenza
84. men Dio offende e men biasimo accatta?
85. Se tu riguardi ben questa sentenza
86. e rechiti alla mente chi son quelli
87. che su di fuor sostengon penitenza
88. tu vedrai ben perché da questi felli
89. sian dipartiti e perché men crucciata
90. la divina vendetta gli martelli "
91. "O Sol che sani ogni vista turbata
92. tu mi contenti sì quando tu solvi
93. che non men che saper dubbiar m'aggrata
94. Ancora un poco indietro ti risolvi"
95. diss'io "là dove di' che usura offende
96. la divina bontade e il groppo solvi"
97. "Filosofia" mi disse "a chi la intende
98. nota non pure in una sola parte
99. come natura lo suo corso prende
100. dal divino intelletto e da sua arte
101. e se tu ben la tua Fisica note
102. tu troverai non dopo molte carte
103. che l'arte vostra quella quanto puote
104. segue come il maestro fa il discente
105. sì che vostr'arte a Dio quasi è nipote
106. Da queste due se tu ti rechi a mente
107. lo Genesi dal principio conviene
108. prender sua vita ed avanzar la gente
109. E perché l'usuriere altra via tiene
110. per sé natura e per la sua seguace
111. dispregia poi che in altro pon la spene
112. ma seguimi oramai chè il gir mi piace
113. chè i Pesci guizzan su per l'orizzonta
114. e il Carro tutto sovra il Coro giace
115. e il balzo via là oltre si dismonta"
|
Pagina 12