|
Inferno - Canto XV
Nel XV Canto dell'Inferno si tratta dello stesso III girone e dello stesso
VII cerchio, dove sono puniti i sodomiti, che fanno violenza alla deità,
disprezzando la sua natura e la sua bontà.
Tra queste anime c'è ser Brunetto
Latini, maestro di Dante, che è desideroso di parlare con il suo discepolo e
lo prega di ascoltarlo, senza però fermarsi, mentre gli chiede quale volontà
divina gli permette di fare questo viaggio nell'Inferno, da vivo.
Dante gli
risponde che Virgilio lo ha salvato dalla selva oscura del male,
proponendogli di attraversare i regni dell'oltretomba.
Parlando della
cattiveria dei Fiorentini, gli predice il suo futuro esilio, da cui uscirà
vittorioso, seguendo la sua buona stella.
Infine si congeda,
raccomandandogli il suo "Tesoro" e, correndo via, raggiunge i suoi
compagni. |
|
La Divina Commedia
Opera Virtuale di Gianni Latronico
Cànd XV du 'Mbìërn
1. Mò n'amménë jëwnë dë lë tùëstë lëmëtëwnë
2. e u fjëwm dà jumär ddä ssòwp fäscë jòmbrë
3. nmòd täl ca dàw fùëkë sàlvë jàcquë e spòndë
4. Cumè lë Fjammìnghë ndrà Wëzzànd e Brùggë
5. tëménnë l'ondätë ca vèrsë dë lòrë s'amménë
6. së fàscënë rëpärë pëcké u märë së në fëwscë
7. e ccumè lë Paduwänë vëcëjnë a la Brèndë
8. kë ddëfénnë lë lòrë vìllë e lë lòrë castèllë
9. prëjm k'a Carìnzj fäscë squagghjä la nèjvë
10. dassë jérn fàtt kìëdë sè pròpië dassë
11. 'nmòdë tälë ca l'àrtèfëcë jàld e jërànnë
12. tälë e cquälë sìmëlë e ffòrmë lë ffacèttë
13. Nùë éggjä nn'ìërmë da la sèlë allundanätë
14. tàndë ca jë nòn érë vìstë andò m'acchjävé
15. pëcké jë m'érë aggërätë a l'andrétë
16. quànn smëccjàmm d'ànëmë na fòddë
17. ca vĕnìvĕnë vëcëjnë a la spònd e ognëwnë
18. në stëj à wardä cùmë fàscënë la sèjrë quànnë
19. së mìrën jëwnë l'òldë sott'a la lëwna chjèjnë
20. e vèrsë dë nëw dassë 'ndrëzzàvënë l'òcchjërë
21. cùmë fäscë nu vécchj cusëtòwr ndò la crëwnë
22. Dassë aducchjätë da na famìgghja sìmëlë
23. fùbbë canuscëwtë da jëwn ca m'angappòw
24. cù lèmb dù vëstëjt e jërdò:"Ccè maravìgghjë!"
25. E jjë quànn u vràzz vèrsë dë mè stënnèttë
26. spalangàbb l'òcchjër vèrs cùdu gnuruquätë
27. tànd ca la fàccja jàrs dàw sòwlë nò 'mbëdèttë
28. a lu mëja 'ndëlléttë la sëwa canuscénzë
29. e cchjëcànnë la mänë sòp a la sëwa fàccë
30. rëspunnìbb:"Ssëgnërë sì cquä sèr Brunèttë?"
31. E ccùdë:"Fìgghjë mëj nòn të dëspjacénnë
32. cë Brunétt Latëjnë në pìcchë kë ttèjë
33. tòrnë a l'andrétë e llàssë scëj la fëjlë"
34. Lë rëspunnìbb:"Tùtt ccè cca pòzz vë në préjë
35. e ccë vulëjtë ca jë kë vvëw m'asséttë u fàzzë
36. vulëndìërë abbàstë ca jé d'accòrdë u mèstrë"
37. "O fìgghjë më – dëcèttë - cìnga dë ssà mòrrë
38. s'abbéndë në pìckë réstë pò cìënd ànnë
39. sénz ca s'arròstë quànnë u fùëkë u tòcke
40. mà tùë vä 'nnànz ca jë të végnë apprìëssë
41. e dòpp agghj arrëvä 'ndò sò i cumbàgnë më
42. ca vònnë chjangénnë lë lòrë wäj atèrnë"
43. Jë nòn m'azzardävë a shènnë da la strätë
44. kë shëj ò pàssë kë jjìdd, ma la cäpa 'nglënätë
45. tënëj cumè jjëwnë ca vä kë rrëvërénzë
46. Jìdd accumënzòw:"Quäla fërtëwnë o dëstëjnë
47. prëmë dë l'ùldëm jùërn quä ssòttë t'amménë?
48. E ccë jé ccùss ca të fäscë vëdè la strätë?"
49. "Ddä jjàldë andò la vëjta sarénë –
50. –rëspunnìbbë jë–më përdìbb ndò nù vaddòwnë
51. prëmë ca l'ètäta mèja fòssë chjèjnë
52. Pròpië ajjìërmatëjnë llë vuldàbbë lë spàddë:
53. jìddë m'apparèttë omméndrë ca turnävë ddä
54. e m'àdda fä da wëjtë affìgn a la cäs kë ssà strätë
55. E jjìdd a mmë: "Cë tëw vä drétë a la twa stèddë
56. nò ppùëtë fallìshë àw pùërtë chjëjnë dë jëlòrië
57. cë bbùënë capëshìbbë andò la vëjta bbèllë
58. e ccë jë nòn fòssë dassë pë ttìëmbë mùërtë
59. vëdénnë u cìëlë a ttë dassë bbënìgnë
60. t'avrèssa dätë a l'òpërë kënfùërtë
61. Mà cùdë 'ngrätë pòbblë malìgnë
62. ca shënnèttë da Fìësëlë andëcaméndë
63. e jjé angòrë salvàggë e stùërtë assäjë
64. t'addà jéss nëmëjkë fìgnë a ttë ca sì bbùënë
65. e nòn é ggjùstë ca mmìënz a lë sòrvë acèrbë
66. vènë a ccrèshë u dòlgë frùttë dë lë fëjkë
67. Ndò mùnn ténën a numënätë d'éssë cëcätë
68. ngé ggénd avärë ammëdjòwsë e ssupèrbë
69. e ttëw tìënëtë ò llàrië da lë lòrë këstëwmë
70. A fërtëwna tòw tàndë onòwrë të rësèrbë
71. ca l'ëwna pàrtë e l'òldë honn avè fämë
72. dë tèj mà tù allundànëlë la vòckë da l'èrvë
73. Ca facèssënë lë véstië fjésulänë stränë
74. da sè stèssë e nnòn tuccàssënë la chjàndë
75. cë ngë nné angòr qualkëwn ndò lòr rumätë
76. andò rëvëjvë la sämménda sàndë
77. dë kìëdë Romänë ca ngë rumanèrnë quànnë
78. fòw fàttë lu nëjtë dë tànda malìzzië"
79. "Cë fòssë comblétë a dumànda mèjë –
80. rëspunnìbb a jjìdd:"Tù nòn sarìst angòrë
81. mëjsë àw bbàndë da l'umäna natëwrë
82. ca ndò la ménd tégnë fìss e m'addëlòwrë
83. la cära e bbòna fëjëwra patèrnë
84. dë sëgnërë quànn ndò mùnn a jòrë a jòwrë
85. më 'mbaràst cumë l'òmmën dëvénd atèrnë
86. e cquànd më sëja cärë méndrë vëjvë
87. jé mmìgghjë ca së säpë chjärë e tùnnë
88. Ccè cca më dëcëjtë dà sòrta mèjë jë scrëjvë
89. e stëjp kë l'òlda prëvësjòwn kë Vëjatrëjscë
90. k'àdda sapèj cë a jjèddë arrëjvë
91. Tàndë vògghjë ca vë sëja chjärë
92. fìgnë cë a cushjénza mèj nò mmë rëmbròvë
93. k'a la fërtëwnë cùmë vòlë jë sò pròndë
94. Nòn é nnòvë a lë rècchjë mèj ssà mënàzzë
95. k'aggëràssë pùwrë a fërtëwnë a ròta sòw
96. cùm lë pjäscë e ccum'ò cafòwn a zàppa sòw"
97. Tànnë u mèstrë mëj da kèda vannäta
98. déstrë s'aggërò ndrétë e mmë wardò arrétë
99. pò dëcèttë: "Bbùënë séndë cë annasulèjscë"
100. Nnè 'ndàndë cchjù ppìckë parlànnë vòwkë
101. kë ssèr Brunèttë e jë l'addumànnë cë sòndë
102. i cumbàgnë sëw cchjù ffamëwsë e jjërànnë
103. E jìdd a më:"Jé bbùën a sapè dë qualkëwnë
104. Dë l'òldë sarëja mìgghjë a stàrnë cìttë
105. ca u tìëmb sarëja cùrtë kë ttànda sùënë
106. 'Nzòmm ha sapèj ca tùttë fòrnë chjìërëcë
107. e llëttërätë jërànnë e ddë jëròssa fämë
108. pù mùnnë lèrcë dë nù stèssë pëccätë
109. Prëscjànnë së në vä kë ckèda mòrra trìstë
110. e Frangìskë D'Accùrsë fìgnë jë putìbbë
111. cë avèssë avëwtë bbrämë dë ssà tìgnë
112. vëdëj a ccùdë ca dàw sèrvë dë lë sèrvë
113. fòw vèskëvë dë Fërénz e ppò dë Vëcénzë
114. andò facèttë na vëjta pëccamënòwsë
115. Putrëja dëjsh dë cchjù mà u camëjn e i paròlë
116. nòn pòtënë jéssë cchjù llògnë ggjacké jë vèjkë
117. ddä d'assëj nùëvë fëwmë dàw sabbjòwnë
118. Arrëjvë ggéndë kë la quälë nòn pòzzë stä
119. të raccumànnë assä u tësuréttë mëjë
120. ndò quälë jë vëjv angòrë e cchjù nò vògghjë"
121. Dòppë s'aggëròw e ssëmbròw dë kìëdë
122. ca currìvën à còrs cà pannéra vèrd dë Vërònë
123. kë la cambàgnë e ddë tùttë kìëssë
124. jìdd jérë cùdë ca vèngë e nnò cùdë ca pèrdë
|
La Divina Commedia
Opera Virtuale di Gianni Latronico
Canto XV dell'Inferno
1. Ora cen porta l'un de' duri margini
2. e il fummo del ruscel di sopra aduggia
3. sì che dal foco salva l'acqua e gli argini
4. Quale i fiamminghi tra Guizzante e Bruggia
5. temendo il fiotto che vêr lor s'avventa
6. fanno lo schermo perché il mar si fuggia
7. e quale i padovan lungo la Brenta
8. per difender lor ville e lor castelli
9. anzi che Chiarentana il caldo senta
10. a tale immagine eran fatti quelli
11. tutto che né sì alti né sì grossi
12. qual che si fosse lo maestro fêlli
13. Già eravam dalla selva rimossi
14. tanto ch'io non avrei visto dov'era
15. perch'io indietro rivolto mi fossi
16. quando incontrammo d'anime una schiera
17. che venìa lungo l'argine e ciascuna
18. ci riguardava come suol da sera
19. guardar l'un l'altro sotto nuova luna
20. e sì vêr noi aguzzavan le ciglia
21. come vecchio sartor fa nella cruna
22. così adocchiato da cotal famiglia
23. fui conosciuto da un che mi prese
24. per lo lembo e gridò: "Qual meraviglia!"
25. E io quando il suo braccio a me distese
26. ficcai gli occhi per lo cotto aspetto
27. sì che il viso abbruciato non difese
28. la conoscenza sua al mio intelletto
29. e chinando la mano alla sua faccia
30. risposi: "Siete voi qui ser Brunetto?"
31. E quegli: "O figliuol mio non ti dispiaccia
32. se Brunetto Latini un poco teco
33. ritorna indietro e lascia andar la traccia"
34. Io dissi lui: "Quanto posso ven preco
35. e se volete che con voi m'asseggia
36. faròl se piace a costui chè vo seco"
37. "O figliuol" disse "qual di questa greggia
38. s'arresta punto giace poi cent'anni
39. senz'arrostarsi quando il foco il feggia
40. Però va' oltre: io ti verrò a' panni
41. e poi raggiungerò la mia masnada
42. che va piangendo i suoi eterni danni"
43. Io non osava scender della strada
44. per andar par di lui ma il capo chino
45. tenea come uom che reverente vada
46. Ei cominciò: "Qual fortuna o destino
47. anzi l'ultimo di qua giù ti mena?
48. e chi è questi che mostra il cammino?"
49. "Là su di sopra in la vita serena"
50. rispos'io lui "mi smarrì' in una valle
51. avanti che l'età mia fosse piena
52. pur ier mattina le volsi le spalle
53. questi m'apparve tornand'io in quella
54. e riducemi a ca' per questo calle"
55. Ed egli a me: "Se tu segui tua stella
56. non puoi fallire a glorioso porto
57. se ben m'accorsi nella vita bella
58. e s'io non fossi sì per tempo morto
59. veggendo il cielo a te così benigno
60. dato t'avrei all'opera conforto
61. Ma quello ingrato popolo maligno
62. che discese da Fiesole ab antico
63. e tiene ancor del monte e del macigno
64. ti si farà per tuo ben far nimico
65. ed è ragion chè tra li lazzi sorbi
66. si disconvien fruttare al dolce fico
67. Vecchia fama nel mondo li chiama orbi
68. gente avara invidiosa e superba:
69. da' lor costumi fa' che tu ti forbi
70. la tua fortuna tanto onor ti serba
71. che l'una parte e l'altra avranno fame
72. di te ma lungi fia dal becco l'erba
73. Faccian le bestie fiesolane strame
74. di lor medesme e non tocchin la pianta
75. s'alcuna surge ancor nel lor letame
76. in cui riviva la sementa santa
77. di quei roman che vi rimaser quando
78. fu fatto il nido di malizia tanta"
79. "Se fosse tutto pieno il mio dimando"
80. risposi lui "voi non sareste ancora
81. dell'umana natura posto in bando:
82. chè in la mente m'è fitta ed or mi accora
83. la cara e buona immagine paterna
84. di voi quando nel mondo ad ora ad ora
85. m'insegnavate come l'uom s'eterna
86. e quant'io l'abbia in grado mentre io vivo
87. convien che nella mia lingua si scerna
88. Ciò che narrate di mio corso scrivo
89. e serbalo a chiosar con altro testo
90. a donna che saprà se a lei arrivo
91. Tanto vogl'io che vi sia manifesto
92. pur che mia coscienza non mi garra
93. che alla fortuna come vuol son presto
94. Non è nuova agli orecchi miei tale arra:
95. però giri fortuna la sua rota
96. come le piace e il villan la sua marra"
97. Lo mio maestro allora in su la rota
98. destra si volse indietro e riguardommi
99. poi disse: "Bene ascolta chi la nota"
100. Né pertanto di men parlando vommi
101. con ser Brunetto e dimando chi sono
102. li suoi compagni più noti e più sommi
103. Ed egli a me: "Saper d'alcuno è buono:
104. degli altri fia laudabile il tacerci
105. chè il tempo saria corto a tanto suono
106. In somma sappi che tutti fûr cherci
107. e letterati grandi e di gran fama
108. d'un medesmo peccato al mondo lerci
109. Priscian sen va con quella turba grama
110. e Francesco d'Accorso anche e vedervi
111. s'avessi avuto di tal tigna brama
112. colui potei che dal servo de' servi
113. fu trasmutato d'Arno in Bacchiglione
114. dove lasciò li mal protesi nervi
115. Di più direi ma il venir e il sermone
116. più lungo esser non può però ch'io veggio
117. là surger nuovo fummo dal sabbione
118. Gente vien con la quale esser non deggio
119. sìeti raccomandato il mio "Tesoro"
120. nel quale vivo ancora e più non ti cheggio"
121. poi si rivolse e parve di coloro
122. che corrono a Verona il drappo verde
123. per la campagna e parve di costoro
124. quegli che vince non colui che perde.
|
Pagina 16