|
Inferno - Canto XVIII Nel XVIII Canto dell'Inferno viene descritta la conformazione
dell'VIII cerchio di Malebolge, diviso in 10 bolge, in cui sono
puniti i fraudolenti.
Esse somigliano alle fosse scavate intorno ai
castelli medievali. I dannati, puniti nella Ibolgia sono divisi
in due schiere, che camminano in senso opposto e sono sferzati
continuamenti dai diavoli.
La prima schiera è quella dei ruffiani,
tra i quali, Dante riconosce Alessio degli nterminelli da Lucca e
il Bolognese messer Venedico Caccianemico.
Questi confessa di aver
indotto la sorella a diventare l'amante di Obizzo d'Este e che vi
sono tanti Bolognesi in questa bolgia, quanti non se ne trovano
nemmeno a Bologna.
Mentre i due poeti si allontanano, Virgilio
mostra al discepolo l'anima del greco Giasone, che sedusse ed
abbandonò Isifile e Medea. |
|
La Divina
Commedia
Opera Virtuale di Gianni Latronico
Cànd XVIII du 'Mbìërn
1. Ngé nu pòst ndòw 'mbìërn dìtt Mälëbòlgë
2. tùtt dë pétr e ddù këlòwrë dù fërrëcìëddë
3. cumè u cìërchjë ca tutt'attùrnë l'aggëjrë
4. Pròpjë òw mmìënzë dù càmbë malìgnë
5. së jàprë nù pùzzë assä làrjë e ffùnnë
6. e ddë cùss àgghja dëjscë a struttëwrë
7. Cudu cìndë ca réstë dùnguë jé ttùnnë
8. mìënz ò pùzz e mbét a l'òlda rëjpa tòstë
9. e tténë sëparätë 'déscë vàddë u fùnnë
10. Cùm a fjëwrë mëjsë a wwàrdjë dì parèjtë
11. cchjù e cchjù fùëss accèrchjën i castìëddë
12. da tùttë lë vànnë andò së
jàcchjënë
13. a stèssa fjëwrë cquä facìvënë
kìëdë
14. e cùm a tälë furtèzzë da lë lòrë pòrtë
15. a la rëjpë dafòr fàscënë da pundëcìëddë
16. dassë dàw fùnn dë la ròccë jàldë spòndë
17. së jalzàvënë tagghjànnë jàrgënë e fòssërë
18. affìgn àw pùzz ca lë tagghj e lë rëcògghjë
19. Appén shënnëwt ndò ssù pùnd dò màstë
20. dë Gërjòwn nëw n'acchjàmm e u puwétë
21. s'ammënò a ssënìstr e jë kë ddrétë shìbbë
22. a la mäna déstrë jë vëdìbbë nòva pjatätë
23. nùwvë turmìëndë e nùwvë frustatëwrë
24. e dë kìëssë a pëjma bbòlgë
jéra chèjnë
25. Ndòw fùnn jérn a l'anëwtë lë pëccatëwrë
26. dàw cèndr avvëvàvën cquä affìgn a nnëw
27. e da l'òlda vànn kë nëw ma à pàss lùëgnë
28. Cùmè i Romänë kë l'esèrcëtë tànd jërànnë
29. l'ànnë dù gjubëléj kë sòwpë àw pòndë
30. honnà passä la ggéndë 'nmòdë accùërtë
31. ca da nu cùëstë tùttë ténënë
u fròndë
32. vèrs u castìëdd e vònn a la chjìës dë Pìëtrë
33. da l'òlda spòndë së në vònn vèrs u mòndë
34. Da cquä da ddä sòpë pù sàssë gnuruquätë
35. vëdìbb djàvëlë kërnëwtë kë sfèrzë jërànnë
36. ca i vattìvënë kë tànda crudëltätë da drétë
37. O cùmë lë facìënë jalzä a lòrë lë calcàgnë
38. a lë prëjmë mazzätë! Eggjä nëshëwnë
39. lë sëcòndë aspëttävë e nnè lë
tèrzë
40. Méndr më në scëj l'òcchjër mè ndò jëwnë
41. scèrn a fërnèshë e jjë sùbbëtë llë dëcìbbë:
42. Më pär dë canòsh a cùss u tégnë ggjä vvìstë"
43. Kë ckìëss jalzàbb lë pìëtë pë mëràrlë mìgghjë
44. e u dòlgë dëwk s'avvëcënò cchjù assä a mmë
45. e accussëndèttë a fàrmë scëj kë ddrét a jjìddë
46. E ccùdë frustätë d'ascònnë së
crënzòw
47. abbashànn lë ràgghjë ma a ppìckë lë sërvèttë
48. ca jë dëcìbb:"Wé tù ca l'ùëcchjë ndèrr shìëttë
49. cë a fëlësumëjë ca tìënë nò
jjé fàlzë
50. tù sì Vvënëdëjkë dë Caccjanëmëjkë
51. mà ccè t'ammén ndò i turmìënd pungìëndë?"
52. E jìddë a mmë: "Mälvulëndìërë lu dëjkë
53. mà më spèngë a ffàrlë la twa chjära fafèllë
54. ca më fäscë arrëcurdä dù mùnnë andëjkë
55. Jë fùbbë cùdë k'à sòrma Ghisëlabbèllë
56. cunvëngìbb a fawrìsh dë Fërrär u Markèjsë
57. cùmë dëjscë la scòngja sëwa
novèllë
58. E mmëjkë shkìtt jë chjàngë 'mbolognèjsë
59. jànzë ssù pòstë n'é dassë assä chëjnë
60. ca tànda lègnë nòn së sò angòr mbarätë
61. a ddëjscë sìpa frà lë fjëwmë Sàvën e Rénë
62. e cë dë kìëssë vùëj fèjtë e
tëstëmònjë
63. tìënë a mméndë u nùëstrë pajëjsë avärë"
64. Dassë parlànn lë dèttë màzzë nù dëmònjë
65. dë la sëwa scurìjëtë e ddëcèttë: "Vattìnnë
66. ruffjän! Quä nòn gë sò fèmmën d'ëngànnë"
67. Jë m'avvëcënàbbë a la scòrta mèjë
68. e pò kë ppìck pàssë nëw n'avvëcënàmmë
69. ddä ndò nù scùëgghjë dë la rëjp assëjë
70. Assä lìëggë lìëggë cùd nëw 'nghjanàmmë
71. aggërànn a ddéstrë sòwp a la swa skèggë
72. da kìëdë cìërchjë atèrnë nëw në scìmmë
73. Quànnë fùmm ddä andò së jàprë a jjàrkë
74. da sòttë pë ddä spàzzjë a ckìëdë sfërzätë
75. u dëwk dëcètt:"Attìënd a mmërä bùënë
76. 'mbàccë a tùttë kìëss'òldë mälë nätë
77. a lë quälë angòrë nòn vëdìstë la fàccë
78. fìgnë ca së në sò ggjëwtë awnëjtë a nëw"
79. Dù vécchjë pòndë stìëm vëdénn la tràccë
80. ca vënëj vèrsë dë nëw da l'òlda bbàndë
81. e cca la sfèrzë sémëlméndë lundänë càccë
82. E u bbùënë méstrë sénza jéss 'ndërpëllätë
83. më dëcèttë:"Mëjrë a ccùdë jërànn ca vénë
84. e ccù dëlòwrë nòn pärë dë vërsä làcrëmë
85. e ccè ffëlësumëjë rëjälë angòrë mandénë"
86. cùdë jé Gjasòwnë ca pë ccòrë e pë ssènnë
87. dà Càlkëd shëppunò u vèll dù mëndònë
88. Jìddë passòw da l'ìsëlë dë Lèmnë
89. dòppë ca l'ardëjtë fèmmënë spjatätë
90. tùttë lë màsquëlë lòrë lë dèrnë la mòrtë
91. Ddä kë ssègnë e ckë paròlë adurnätë
92. Jësìfëlë 'ngannòw a zucquannéddë
93. ca prëjmë avëja 'ngannätë a tùttë l'òldë
94. Cquä la lassòw jéràvëdë e abbandunätë
95. e kèssa còlpë a tälë martìrjë la cundànnë
96. e ffìgnë dë Medéj së fäscë
mënnéttë
97. kë jjìdd së në vä cë da kèda vànn 'ngànnë
98. e kìëss avàst a ssapè dë la prëjma vàddë
99. e ddë tùttë kìëdë ca jèddë ténë strìttë"
100. Ggjà jìërmë ddä andò la sträta strèttë
101. së fäscë a ccròscë cù sëcònd lëmëtòwnë
102. e ffäscë dë cùdë a nnotëwnë da spàddë
103. Da quä sëndìmm génd ca së rammàrëkë
104. ndò l'òld bòlgë e ca cù mùss scuffëlèjshë
105. e ssë dä màzzë kë lë mänë sòw stèssë
106. Lë rëjpë jérn 'ngrùmmätë da na mùffë
107. pù vapòwr dë sòtt ca ddä së pòtë trumbä
108. ca kë l'òcchjërë e ccù näsë facëja na zzùffë
109. U fùnn jé gnëwrë dassë ca nò 'ngë avàstë
110. lùëk a vëdè sénza 'nghjanä àw mmùshkë
111. dë l'àrkë 'ndòw scùëgghjë cchjù suvràstë
112. Quä vënìmm e da cquä sòtt 'ndò u fùëssë
113. vëdìbbë a ggéndë tuffätë andò u rumätë
114. ca da lë fugnatëwrë parëja luwätë
115. E méndr ca jë ddä ssòttë kë l'ùëcchjë cèrkë
116. vëdìbb na sòla cäpë dë tànda mèrda lòrdë
117. ca nòn së capëshëj cë jéra làjkë o chjìërëkë
118. Cùd më jërdò:"Pëcké sì ttù dassë 'ngùrdë
119. dë wardä cchjù a mmë k'à l'òld bbrùttë?"
120. E jjë a jjìddë: "Cë bbùënë jë m'arrëcòrdë
121. jë t'égghjë vìstë k'ì capìddë
assùttë
122. e ttù ssì Aléssjë 'Ndermnèj da Lùckë
123. pë kìëss t'adòcchjë cchjù dë tùttë l'òldë"
124. E jjìddë tànnë vatténnësë a
këcùzzë:
125. "Cquä ssòttë m'hònn scëttät lë lusìnghë
126. dë na lègna lògnë sénzë abbìëndë"
127. E apprìëssë u dëwkë:"Mò tù hà spèngë-
128. më dëcètt - në pìck l'òcchjër cchjù nnànzë
129.'nmòdë tälë k'arrìvënë affìgnë a la fàccë
130. dë kèda zòzza scapëgghjäta bbandèskë
131. ca ddä së ràshkë kë l'ògnë mmërdòwsë
132. e mmò s'asséttë e mmò stäj a l'ëmbìëtë
133. Jé Ttàjdë kèda puttänë ca rëspunnèttë
134. ò drëwd sù quànn dëcètt:"Tégn jëràzzjë
135. jërànn kë ttë?" "Ànzë sì maravëgghjòsë!"
136. E cquä s'honnà sazzjäjë l'òcchjërë nòstrë"
|
La Divina
Commedia
Opera Virtuale di Gianni Latronico
Canto XVIII dell'Inferno
1. Loco è in inferno detto Malebolge
2. tutto di pietra e di color ferrigno
3. come la cerchia che d'intorno il volge
4. nel dritto mezzo del campo maligno
5. vaneggia un pozzo assai largo e profondo
6. di cui suo loco dicerò l ' ordign
7. Quel cinghio che rimane adunque
8. è tondo tra il pozzo e il piè dell'alta ripa dura
9. ed ha distinto in dieci valli il fondo
10. Quale dove per guardia delle mura
11. più e più fossi cingon li castelli
12. la parte dov'ei son rende figura
13. tal immagine quivi facean quelli
14. e come a tai fortezze dai lor sogli
15. alla ripa di fuor son ponticelli
16. così da imo della roccia scogli
17. movien che ricidean li argini e i fossi
18. infino al pozzo che i tronca e raccôgli
19. In questo loco dalla schiena scossi
20. di Gerion trovammoci e il poeta
21. tenne a sinistra ed io retro mi mossi
22. Alla man destra vidi nuova pièta
23. nuovi tormenti e nuovi frustatori
24. di che la prima bolgia era repleta
25. Nel fondo erano i peccatori
26. dal mezzo in qua ci venian verso il volto
27. di là con noi ma con passi maggiori
28. come i roman per l'esercito molto
29. l'anno del giubileo su per lo ponte
30. hanno a passar la gente modo colto
31. che dall'un lato tutti hanno la fronte
32. verso il castello e vanno a Santo Pietro
33. dall'altra sponda vanno verso il monte
34. Di qua di là su per lo sasso tetro
35. vidi demoni cornuti con gran ferze
36. che li battean crudelmente di retro
37. Ahi come facean lor levar le berze
38. alle prime percosse! Già nessuno
39. le seconde aspettava né le terze
40. Mentr'io andava gli occhi miei in uno
41. fûro scontrati ed io sì tosto dissi:
42. "Di già veder costui non son digiuno"
43. Per ch'io a figurarlo i piedi affissi
44. e il dolce duca meco si ristette
45. ed assentì ch'alquanto indietro gissi
46. E quel frustato celar si credette
47. bassando il viso ma poco gli valse
48. ch'io dissi:"Tu che l'occhio a terra gette
49. se le fazion che porti non son false
50. Venedico se' tu Caccianimico
51. ma che ti mena a sì pungenti salse!"
52. Ed egli a me: "Mal volentier lo dico
53. ma sforzami la tua chiara favella
54. che mi fa sovvenir del mondo antico
55. Io fui colui che Ghisolabella
56. condussi a far la voglia del Marchese
57. come che suoni la sconcia novella
58. E non pur io qui piango bolognese
59. anzi n'è questo loco tanto pieno
60. che tante lingue non son ora apprese
61. a dìcer sipa tra Savena e Reno
62. e se di ciò vuoi fede e testimonio
63. rècati a mente il nostro avaro seno"
64. Così parlando il percosse un demonio
65. della sua scuriada e disse: "Via
66. ruffian! qui non son femmine da conio"
67. Io mi raggiunsi con la scorta mia
68. poscia con pochi passi divenimmo
69. là dove un scoglio della ripa uscio
70. Assai leggermente quel salimmo
71. e vòlti a destra su per la sua scheggia
72. da quelle cerchie eterne ci partimmo
73. Quando noi fummo là dov'ei veneggia
74. di sotto per dar passo agli sferzati
75. lo duca disse: "Attienti e fa' che feggia
76. lo viso in te di questi altri mal nati
77. ai quali ancor non vedesti la faccia
78. però che son con noi insieme andati"
79. Del vecchio ponte guardavam la traccia
80. che venia verso noi dall'altra banda
81. e che la ferza similmente scaccia
82. Il buon maestro senza mia dimanda
83. mi disse: "Guarda quel grande che viene
84. e per dolor non par lagrime spanda
85. quanto aspetto reale ancor ritiene!
86. Quelli è Giason che per core e per senno
87. li Colchi del monton privati féne
88. Egli passò per l ' isola di Lenno
89. poi che l'ardite femmine spietate
90. tutti li maschi loro a morte dienno
91. Ivi con segni e con parole ornate
92. Isifile ingannò la giovinetta
93. che prima l'altre avea tutte ingannate
94. lasciolla quivi gravida e soletta
95. tal colpa a tal martire lui condanna
96. ed anche di Medea si fa vendetta
97. Con lui sen va chi da tal parte inganna
98. e questo basti della prima valle
99. sapere e di color che in sé azzanna"
100. Già eravam là 've lo stretto calle
101. con l'argine secondo s'incrocicchia
102. e fa di quello ad un altr'arco spalle
103. Quindi sentimmo gente che si nicchia
104. nell'altra bolgia e che col muso sbuffa
105. e sé medesima con le palme picchia
106. Le ripe eran grommate d'una muffa
107. per l'alito di giù che vi si appasta
108. che con gli occhi e col naso facea zuffa
109. Lo fondo è cupo sì che non ci basta
110. loco a veder senza montare al dosso
111. dell'arco ove lo scoglio più soprasta
112. Quivi venimmo e quindi giù nel fosso
113. vidi gente attuffata in uno sterco
114. che dagli uman privati parea mosso
115. E mentre ch'io laggiù con l'occhio cerco
116. vidi un col capo sì di merda lordo
117. che non parea s'era laico o cherco
118. Quei mi sgridò: "Perché se' tu sì ingordo
119. di riguardar più me che gli altri brutti?"
120. Ed io a lui: "Perché se ben ricordo
121. già t'ho veduto coi capelli asciutti
122. e sei Alessio Interlinei da Lucca
123. però t'adocchio più che gli altri tutti"
124. Ed e gli allor battendosi la zucca:
125. "Qua giù m'hanno sommerso le lusinghe
126. ond'io non ebbi mai la lingua stucca"
127. Appresso ciò lo duca: "Fa' che pinghe"
128. mi disse "il viso un poco più avante
129. sì che la faccia ben con gli occhi attinghe
130. di quella sozza e scapigliata fante
131. che là si graffia con l'unghie merdose
132. ed or s'accoscia ed ora è in piede tante
133. Taide è la puttana che rispose
134. al drudo suo quando disse: "Ho io grazie
135. grandi appo te?" "Anzi meravigliose"
136. E quinci sien le nostre viste
sazie"
|
Pagina 27