|
La Divina Commedia
Opera virtuale di Gianni Latronico
Cànd XII du Paravëjs
1. Dassë sùbbëtë cùmë l’ùldëma paròlë
2. la bënëdètta vàmbë fërnèttë dë dëjscë
3. a ggëräj accumënzòw la sëcònda mòlë
4. e ndò u ggëjrë sëw tùttë nòn së vòlsë
5. prëjm ca notëwn dë cìërchj a chjudèttë
6. e dë mòtë nmòtë dë cànd ncànd còlsë
7. u càndë ca tàndë vèngë lë nòstrë mëwsë
8. lë nòstrë sërénë ndò kìëdë dòlgë tùbbë
9. quànd prëjm ardòwr cùd ca jìdd rëfëwsë
10. Cùmë s’aggìrënë pë tténëra nùvëlë
11. dë l’àrkë parallélë e ckënkëlòwrë
12. quànn Gjunòwnë à sèrva sòw cumànnë
13. nashénn cùdë dajìndrë e ccùdë dafòrë
14. àw mòdë dë parläj dë kèda väghë
15. k’amòwr cunzumòw cùmë sòwlë vapòwrë
16. e ffàscënë cquä a la ggéndë prësaggëjë
17. pù fàttë ca Ddëj kë Nnoè stabbëlèttë
18. dù mùnn ca ggjà mäj cchjù nòn s’alläkë
19. dassë da kìëdë sëmbëtèrnë ròsë
20. rëwulgénnës a nnëw lë dò ghërlàndë
21. e dassë l’éstrém e l’ùldëm rëspunnèttë
22. Dòpp ca u trëpùdjë e l’àlda fésta jërànnë
23. dassë dù candäj e ddassë dù lambëggjäj
24. lëwscë kë llëwscë gawdjòwsë e bblàndë
25. sëj àw pùndë k’àw vulèjrë s’acqujatòrnë
26. fìgnë cùm l’òcchjër k’àw pjacèjr k’é mòvë
27. cunvìënë òwnëjtë chjëwtë e jjalzàrsë
28. dù còrë dë l’ëwnë dë lë lëwscë nòvë
29. së muwèttë vòwscë ca l’äkë a la stèddë
30. parè më facètt à l’aggëràrs àw sëw lùëkë
31. e accumënzò:“L’amòwr ca më fäscë bèllë
32. më pòrtë a rraggjunä dë l’òldu dëwkë
33. pù quälë dassë bbén së pàrlë a nnëwë
34. Dègnë jé k’andò jé l’ëwn dë l’òld së pàrlë
35. dassë ca cùmë lòrë òwnëjtë cumbattèrnë
36. dassë la jëlòrja lòrë awnëjtë luccëquèjscë
37. L’èsèrcëtë dë Crìstë ca dassë ccärë
38. custòw a rrjarmä kë ddrét à pannérë
39. së muwëja tàrdë suspëttëwsë e rrärë
40. quànn l’ëmbèratòwrë ca sémbë règnë
41. pruvvëdètt a la mëlìzzjë ca jérë ‘nfòrsë
42. pë ssòwla jëràzzjë nò ppë jjéssë dègnë
43. e ccùm jé ddìtt a la zëjta sòwa sëccòrsë
44. kë dù cambjëwn a l’àzzjòwn e a lë paròlë
45. dì quälë u pòpëlë svjätë së ravvëdèttë
46. Ndò kèda vànnë andò nàsh pë jjaprëjë
47. Zèffërë dòlgë lë nuwèllë frùnnë
48. dì quälë së vèjtë Euròpë rëvëstëjë
49. nò assä lundänë daw vàttarsë dë l’ònnë
50. drét a lë quälë pë la lògna fòghë
51. u sòwlë spìss a l’ùëmmënë s’ascònnë
52. stä assëttätë u fërtunätë Calaroghë
53. sòtt a prutëzzjòwnë dù jërànnë skëwtë
54. andò stä sòtt àw ljòwnë e ssëggjòkë
55. Danìndrë nashèttë l’amuròwsë drëwdë
56. dë la fèjda crëstjänë u sànd atlétë
57. bënìgn a lë sëw e a lë nëmëjscë crëwtë
58. e ccùmë fòw crëjätë fòw jënghjëwtë
59. dassë a ménda sòw dë vëjvë vërtëwtë
60. k’andò la màmmë jèddë facètt profétë
61. Dòpplë spunzalìzzjë fòrnë fërnëwtë
62. àw sàcrë fòndë frà jèdda e la fèjdë
63. andò së dèrnë dòtë dë bbòna salëwtë
64. la fèmmënë ca pë jjìdd l’assénz dèttë
65. vëdètt ndò u sùënn u mëràbbëlë frùttë
66. k’avëjë assë da jìddë e dda l’érédë
67. e ppëcké fòssë quälë jérë ‘ngostrùttë
68. da cquä së muwètt spìrd a nnumënàrlë
69. dù pusséssë dù quälë jérë tùttë
70. Dëmìnëkë fòw chjamätë e jjë në pàrlë
71. dassë cùmë dù fattòwrë ca Crìstë
72. shëglèttë a l’ùërtë sëw p’ajjùtàrlë
73. Bèn së manëfëstòw nùnzj e famëgljärë
74. ca u prëm amòwr k’ën jìdd fò manëféstë
75. fòw àw prëm cunzìgghjë ca dèttë Crìstë
76. Spìssë vòldë fòw tacëtùrnë e ddéstë
77. acchjätë ndèrrë dà màmma sòw dë làttë
78. cùmë cë dëcèss:”Jë sò vënëwtë a kìëssë!”
79. O attänë sëw avvaraméndë Fëlëjscë
80. o màmma sòw avvaraméndë Ggjuwànnë
81. cë ndrëppëtätë välë cùmë së dëjscë
82. Nò cù mùnnë pù quälë jëwnë s’affànnë
83. kë ddrét a Ostjènz e a Ttaddéj
84. ma pë l’amòwrë dë la vèjra mànnë
85. ën pìcca tìëmbë jërànnë dottòwrë fòw
86. tälë ca së mëttèttë a cculduwä la vìgnë
87. ca sùbbëtë mbjànghë u mälë vëgnajùëlë
88. e a la séggë ca ggjä fòw bbënìgnë
89. cchjù a lë pawrìëddë ggjùst nò pë jjèddë
90. ma pë ccùdë ca s’asséttë ca tralìgnë
91. nòn dëspénzë o dëw o trèj kë sséjë
92. nòn la fërtëwnë dë prëjmë vacàndë
93. nòn decimas quae sunt pauperum Dei
94. addumannòw ma còndr u mùnn erràndë
95. lëcénzë dë cumbàttë p’a sëmméndë
96.dë la quäl t’affàssën vëndëquàtt chjàndë
97. Pò kë dduttrëjnë e kkë vvulèj òwnëjtë
98. kë l’uffìcjë apostòlëkë së muwèttë
99. quäsë turréndë k’àlda suréndë ménë
100. e ndò lë stërpëjnë èrètëkë tagghjòw
101. l’ìmbëtë sëw cchjù vëvaméndë cquä
102. andò lë rësësténzë jérnë cchjù jëròssë
103. Da jìddë assèrnë pò dëvèrsë rushìëddë
104. da ndò l’òrdënë cattòlëkë s’ërrëjkë
105. ssë ca lë sëwa pënnëjscë sò cchjù vëjvë
106. Cë tälë fòw jëwna ròtë dë la bbëjkë
107. andò la Sànda Chjìësë së dëfëndèttë
108. e vëngèttë ngàmb la sëwa cëvëjla brëjkë
109. bén t’avrìgghjë assä jéssë palèjsë
110. l’èccèllènz dë l’òldë dë la quälë Tumäsë
111. prëm dà vënëwta mèj fòw dassë curtèjsë
112. Mà l’òrbëtë ca facèttë la vànna sòmmë
113. dà sëwa cërcunfërénzë jé ddërëlìttë
114. dassë ca ngé la mùff ndò ngér la gròmmë
115. A famìgghja sòw ca së muwèttë drèttë
116. kë lë pìëtë a l’òrmë sòw jé ttànd aggërätë
117. ca cùdë dë nànzë a ccùdë dë drétë scéttë
118. e ssùbbëtë s’addà vëdè dà mälannätë
119. dà mäla culdëvazjòwn quànn a jëramègnë
120. s’addà lagnä ca l’àrkë lë vénë nëjätë
121. Bèn dëjkë cë cërcàssë fùëgghj a ffùëgghjë
122. nùëstrë vulëwmë angòrë acchjarëja càrtë
123. andò putrja léscë”Jë sò cùd k’agghja jéssë”
124. mà n’addà jéss da Casäl nè d’Acquaspàrtë
125. ddä da ndò vénënë tälë a la scrëttëwrë
126. ca jëwnë la scafëwscë e l’òldë l’ajjuméndë
127. Jë sòndë l’ànëmë dë Bbonavëndëwrë
128. da Bagnërèggë k’andò lë jërànnë offìcjë
129. sémb a l’andrétë mëttìbb a sënìstra këwrë
130. Allumënätë e Awgustëjnë stònnë cquä
131. ca fòrnë dë lë prëjmë scàlzë pawrìëddë
132. ca ndò u capéstr a Dëj së facèrn amëjscë
133. Ùghë da Sàn Vëttòwrë stä cquä kë llòrë
134. e Ppìëtrë Mangjatòwrë e Ppìëtrë Ispänë
135. u quäl ggjä lùccëkë ën dùdëcë lëbbrìëttë
136.Natänë prufétë e u mètrëpulëtänë
137. Crësòstëmë Anzèlmë e ccùdë Dunätë
138. k’à prëma jàrt së dëgnòw dë pònn mänë
139. Rabän jé quä e më luccëquèjsh ò cùëstë
140. u calabbrèjsë l’abbätë Ggjuwackëjnë
141. dë jërànnë spìrëtë prufétëkë dutätë
142. Ad aggìsh cumè nnù sìmëlë palatëjnë
143. më muwèttë la caluròwsa curtësëjë
144. dë frätë Tumäsë e u dëscrétë latëjnë
145. e muwètt kë mmè kèssa cumbagnëjë” |
La Divina Commedia
Opera virtuale di Gianni Latronico
Canto
XII del Paradiso
1. Sì tosto come l’ultima parola
2. la benedetta fiamma per dir tolse,
3. a rotar cominciò la santa mola;
4. e nel suo giro tutta non si volse
5. prima ch’un’altra di cerchio la chiuse,
6. e moto a moto e canto a canto colse;
7. canto che tanto vince nostre muse,
8. nostre serene in quelle dolci tube,
9. quanto primo splendor quel ch’e' refuse.
10. Come si volgon per tenera nube
11. due archi paralelli e concolori,
12. quando Iunone a sua ancella iube,
13. nascendo di quel d'entro quel di fori,
14. a guisa del parlar di quella vaga
15. ch’amor consunse come sol vapori,
16. e fanno qui la gente esser presaga,
17. per lo patto che Dio con Noè puose,
18. del mondo che già mai più non s’allaga:
19. così di quelle sempiterne rose
20. volgiensi circa noi le due ghirlande,
21. e sì l ’ estrema a l ’ intima rispuose.
22. Poi che 'l tripudio e l’altra festa grande,
23. sì del cantare e sì del fiammeggiarsi
24. luce con luce gaudïose e blande,
25. Insieme a punto e a voler quetarsi,
26. pur come li occhi ch’al piacer che i move
27. conviene insieme chiudere e levarsi;
28. del cor de l’una de le luci nove
29. si mosse voce, che l’ago a la stella
30. parer mi fece in volgermi al suo dove;
31. e cominciò: “L’amor che mi fa bella
32. mi tragge a ragionar de l’altro duca
33. per cui del mio sì ben ci si favella.
34. Degno è che, dov’è l’un, l’altro s’induca:
35. sì che, com’ elli ad una militaro,
36. così la gloria loro insieme luca.
37. L’essercito di Cristo, che sì caro
38. costò a rïarmar, dietro a la 'nsegna
39. si movea tardo, sospeccioso e raro,
40. quando lo 'mperador che sempre regna
41. provide a la milizia, ch’era in forse,
42. per sola grazia, non per esser degna;
43. e, come è detto, a sua sposa soccorse
44. con due campioni, al cui fare, al cui dire
45. lo popol disviato si raccorse.
46. In quella parte ove surge ad aprire
47. Zefiro dolce le novelle fronde
48. di che si vede Europa rivestire,
49. non molto lungi al percuoter de l’onde
50. dietro a le quali, per la lunga foga,
51. lo sol talvolta ad ogne uom si nasconde,
52. siede la fortunata Calaroga
53. sotto la protezion del grande scudo
54. in che soggiace il leone e soggioga:
55. dentro vi nacque l’amoroso drudo
56. de la fede cristiana, il santo atleta
57. benigno a' suoi e a' nemici crudo;
58. e come fu creata, fu repleta
59. sì la sua mente di viva vertute,
60. che, ne la madre, lei fece profeta.
61. Poi che le sponsalizie fuor compiute
62. al sacro fonte intra lui e la Fede,
63. u' si dotar di mutüa salute,
64. la donna che per lui l’assenso diede,
65. vide nel sonno il mirabile frutto
66. ch’uscir dovea di lui e de le rede;
67. e perché fosse qual era in costrutto,
68. quinci si mosse spirito a nomarlo
69. del possessivo di cui era tutto.
70. Domenico fu detto; e io ne parlo
71. sì come de l’agricola che Cristo
72. elesse a l’orto suo per aiutarlo.
73. Ben parve messo e famigliar di Cristo:
74. ché 'l primo amor che 'n lui fu manifesto,
75. fu al primo consiglio che diè Cristo.
76. Spesse fïate fu tacito e desto
77. trovato in terra da la sua nutrice,
78. come dicesse: 'Io son venuto a questo'
79. Oh padre suo veramente Felice!
80. oh madre sua veramente Giovanna,
81. se, interpretata, val come si dice!
82. Non per lo mondo, per cui mo s’affanna
83. di retro ad Ostïense e a Taddeo,
84. ma per amor de la verace manna
85. in picciol tempo gran dottor si feo;
86. tal che si mise a circüir la vigna
87. che tosto imbianca, se 'l vignaio è reo.
88. E a la sedia che fu già benigna
89. più a' poveri giusti, non per lei,
90. ma per colui che siede, che traligna,
91. non dispensare o due o tre per sei,
92. non la fortuna di prima vacante,
93. non decimas, quae sunt pauperum
Dei,
94. addimandò, ma contro al mondo errante
95. licenza di combatter per lo seme
96. del qual ti fascian ventiquattro piante.
97. Poi, con dottrina e con volere insieme,
98. con l’officio appostolico si mosse
99. quasi torrente ch’alta vena preme;
100. e ne li sterpi eretici percosse
101. l’impeto suo, più vivamente quivi
102. dove le resistenze eran più grosse.
103. Di lui si fecer poi diversi rivi
104. onde l’orto catolico si riga,
105. sì che i suoi arbuscelli stan più vivi.
106. Se tal fu l’una rota de la biga
107. in che la Santa Chiesa si difese
108. e vinse in campo la sua civil briga,
109. ben ti dovrebbe assai esser palese
110. l’eccellenza de l’altra, di cui Tomma
111. dinanzi al mio venir fu sì cortese.
112. Ma l’orbita che fé la parte somma
113. di sua circunferenza, è derelitta,
114. sì ch’è la muffa dov’era la gromma.
115. La sua famiglia, che si mosse dritta
116. coi piedi a le sue orme, è tanto volta,
117. che quel dinanzi a quel di retro gitta;
118. e tosto si vedrà de la ricolta
119. de la mala coltura, quando il loglio
120. si lagnerà che l’arca li sia tolta.
121. Ben dico, chi cercasse a foglio a foglio
122. nostro volume, ancor troveria carta
123. u' leggerebbe ‘I' mi son quel ch’i' soglio’
124. ma non fia da Casal né d’Acquasparta,
125. là onde vegnon tali a la scrittura,
126. ch’uno la fugge e altro la coarta.
127. Io son la vita di Bonaventura
128. da Bagnoregio, che ne' grandi offici
129. sempre pospuosi la sinistra cura.
130. Illuminato e Augustin son quici,
131. che fuor de’ primi scalzi poverelli
132. che nel capestro a Dio si fero amici.
133. Ugo da San Vittore è qui con elli,
134. e Pietro Mangiadore e Pietro Spano,
135. lo qual giù luce in dodici libelli;
136. Natàn profeta e 'l metropolitano
137. Crisostomo e Anselmo e quel Donato
138. ch’a la prim’ arte degnò porre mano.
139. Rabano è qui, e lucemi dallato
140. il calavrese abate Giovacchino
141. di spirito profetico dotato.
142. Ad inveggiar cotanto paladino
143. mi mosse l’infiammata cortesia
144. di fra Tommaso e 'l discreto latino;
145. e mosse meco questa compagnia” |
Pagina 13