La Divina Commedia

Opera virtuale di Gianni Latronico

CANDË XIV DÙ PARAVËJSË

1. Dò cèndrë ò cìërchj e dò cìërchj ò cèndrë
2. së mòvë l’àcquë andò na jëràsta tònnè
3. a sëcòndë ca jé ttucquë dafòrë o danìndrë
4. Ndò la ménda mèj dassë sùbbët pënzàbbë
5. a ckìëssë ca jë djkë nòn appénë fërnèttë
6. dë parläj la glurjòwsa vëjtë dë Tumäsë
7. pà sëmëlëtùdënë k’andò mèj nashèttë
8. da lë paròlë sòw e da kìëdë dë Vjatrëjscë
9. a la quälë dassë lë pjacèttë d’accumënzäjë
10. “A jìdd jé nëcëssàrj fìgnë cë nòn vù dëjscë
11. nnè ckë la vòwscë e nnè pënzànn angòrë
12. dë n’òlda vërdätë scëj a la radëjscë
13. Dëcìtëlë cë la lëwscë da ndò s’ënfjòwrë
14. a sustànza vòstrë addà rëstä kë vvëw
15. atèrnaméndë dassë cùmë jèddë jé mòj
16. e ccë réstë dëcìtëlë cùmë dòppë
17. kavëjta jéssë fàttë arrétë vësìbbëlë
18. addà putè jéssë k’a la vìstë nòn v’annòjë”
19. Cùmë da cchjù prìëscë spìndë e tträtë
20. angualkè vvòldë kìëdë ca vònnë a rròtë
21. jàlzën la vòwscë e rallècrënë l’azzjëwnë
22. dassë a l’orazzjòwnë pròndë e dëvòwtë
23. lë sànd cìërchj mustròrn nùëvë prìëscë
24. ndò la dànzë e ndò l’ammërèvëlë càndë
25. Cë së laméndë pëcké quä ndèrr së mòrë
26. pë vvëjvë ddäjàldë nòn hà vvìstë quä
27. u rëfrëggèrjë ca shènnë atèrnaméndë
28. Cùdd’ëwn e ddëw e ttrèj ca sémb vëjvë
29. e rrègnë sémb ndrèj e ddëw e jjëwnë
30. nò ccërcuscrìttë e tùttë cërcuscrëjvë
31. trè vvòldë jérë candätë d’ognè jjëwnë
32. da kìëdë spìrdë kë ttànda mèlodëjë
33. k’à ognè mèrëtë sarëja ggjùst prémjë
34. E jjë sëndìbb andò la lëwscja dëvëjnë
35. dù cìërchj zënìnnë na vòwscja vàshja
36. fòrsë cumè ckèdë dë l’àngël a Mmarëjë
37. rëspònn”Quànd addà jéss lògnë la féstë
38. dù paravëjsë tàndë u nùëstrë amòwrë
39. s’add’allumënä attùrn na vést dë lëwscë
40. A chjarèzza sò addà scë drét a l’ardòwrë
41. l’ardòwrë à vësjòwnë e ckèdë jé ttàndë
42. quànd tén dë jëràzzjë sòp u sëw valòwrë
43. Cumè la càrnë glorjòwsë e ssàndë
44. addà jéss vëstëwt arrét nòstra përsòwnë
45. addà jéss cchjù ggrät pë jéss tùtta quàndë
46. pëcké s’add’accrèshë ccè ccà në rëjalèjscë
47. dë lëwmë gratwëjtë u sòmmë bbénë
48. lëwmë ca në jécundëzzjòwnë pë vvëdèrlë
49. pë ckìëssë në cunvìën accrèsh a vësjòwnë
50. accrèsh l’ardòwrë ca da kèdë s’appìzzëkë
51. accrèsh u ràggë ca da jìddë vénë
52. Mà dassë cumè carvòwn ca vàmbë rénnë
53. e pë vvëjva bbjanghèzzë kèdë suwèrchjë
54. dassë k’a parvénza sòw së dëfénnë
55. dassë ssà vàmbë ca ggjä n’accèrchjë
56. addà jéss vëngëwt k’apparénz da la càrnë
57. ca tùttë dë la tèrrë fäscë cupìërchjë
58. nnè addà putè tànda lëwscë affatëjàrnë
59. ca l’òssërë dù cùërp hònna jéssë fòrtë
60. e tùttë ccè ccà n’addà putè pjacèj ë”
61. Tànd më parèrnë sùbbëtë e accùërtë
62. e l’ëwnë e l’òldu còrë a ddëjscë”Ammèn”
63. ca bèn mustròrn dësëdèrj dì cùërp mùërtë
64. fòrsë nòn sòwlë kë llòrë ma kë lë màmmë
65. kë l’attänë e ckë l’òldë ca fòrnë cärë
66. prëjm ca fòssënë sémbatèrn vambalénzë
67. E vvëjtë attùrn dë chjarèzza pärë
68. nàsh nu lùstrë sòwp a ccùd ca ngérë
69. cumè nn’orëzzòndë ca rëscjärë
70. e dassë cùm’àw nghjnä dë prëma sèjrë
71. accuménzënë kù cìëlë nòvë parvénzë
72. dassë ca la vìstë pärë e nòn pärë vèjrë
73. n’apparèrnë ddä nuvèllë sussësténzë
74. accumënzä a vvëdèj e a ffä nu ggëjrë
75. dafòrë da l’òldè ddòj cërconfèrènzë
76. Oj vèjrë sfascëddä dù spìrëtë sàndë
77. cumë së facèttë sùbbëtë e ‘nfuquätë
78. a l’òcchjër mèj ca vëngëwt nò suffrèrnë!
79. Mà Vjatrëjscë dassë bèllë e surrëdéndë
80. më së mustròw ca frà kìëdë vëdëwtë
81. së vòlë lassä ca nòn sëquëj la méndë
82. Pò rëpëgghjòrë l’òcchjër mèj vërtëwtë
83. e së jalzòrnë e më vëdìbbë traspurtätë
84. shkìtt k’à dònna mèj nchjù jàlda salëwtë
85. Bèn më n’addunàbb ca jë jér chjù ajjàldë
86. pë la rëjsa jardéndë dë la stèddë
87. ca mëparëja cchjù ròssë dù ssòldë sëwë
88. Kë ttùtt u còrë e ckë ckèda fafèllë
89. ca jé jjëwnë ‘ndùtt a Ddëj facìbb offèrtë
90. cùmë së cunvìënë a la jëràzzja nuvèllë
91. e nò jjér mànghë dàw pìëtt mëj stànghë
92. l’ardòwrë dù sacrëfìcjë ca jë canushìbbë
93. sacrëfëcä a l’afféttë gradëjtë e ffàwstë
94. pëcké kë ttànda lëwscë e ttàndë rùssë
95. m’apparèrn vambalénz andò dù raggë
96. ca jë dëcìbb”Oj sòwlë ca dassë l’adòrnë!”
97. Cùmë dëstìndë da cchjù jërànn e zënìnn
98. lëwmë bjanghèggë frà lë pòwlë dù mùnnë
99. Galàssjë ssë ca fäscë dubbëtä bèn sàggë
100. dassë custëllätë facìënë ndò u fùnnë
101. Màrtë kìëdë ràggë u vënëràbbëlë sègnë
102. ca fàscën gjundëwr dë quadrànd ntùnnë
103. Cquä vèngë a mmamòrja mèj u ‘ngègnë
104. pëcké kèda cròwscë lambëggjävë a Crìstë
105. dassë ca jë nòn sàccë acchjä asèmbj dègnë
106. Ma cë pìgghjë la cròwscja e séquë a Crìstë
107. angòrë m’addà scusä dë ccè ccà jë làssë
108. vëdénn andò cùd chjaròwrë balënä a Crìstë
109. Dë cùërn ncùërn e frà la cëjmë e u fùnnë
110. së muwìvënë lëwmë lambëggjànnë fòrtë
111. àw këngjòngërsë àwnëjtë e àw trapàssë
112. Dassë së vètënë cquä drìttë e stòrtë
113. vëlòwscë e ttàrdë rënnuwànnë vìstë
114. la pòlvë dà carpëj lògnë e ccòrtë
115. mòvërsë cù ràggë quànnë së lìstë
116. a vvòldë l’òmbrë ca pë ssëwa dëfèjsë
117. la ggénd cù ngègn e ckë l’àrtë acquìst
118. E ccùmë gìgghë e jjàrpë ndèmbra tèjsë
119. da tànd còrd fäscë assëj nu dòlgë sùënë
120. fìgnë da cë la mùsëkë non vénë ndèjsë
121. dassë da lë lëwmë ca ddä m’apparìvënë
122. s’accugghjëj kë la cròwscë na mèlodëj
123. ca më pjàcëj fìgnë cë nò capëshëj l’ìnnë
124. Bèn më n’addunàbb ca jèdd jér d’àld làwd
125. fìgnë cë a mmë arrëvävë”Rësùërgë e vìngë”
126. cùmë a ccùdë ca nòn capìsh e sséndë
127. Jë më ‘nnammurävë dassë cquä
128. k’affìgn’a ddò nò ngë fòw anghëwna còwsë
129. ca m’attaccàssë kë ccatèjnë dassë ddòlgë
130. Fòrsë a paròla mèj appärë dassë ardëjtë
131. mëtténn dòpp u pjacèjr dë l’òcchjërë bèllë
132. ndò mërànn u dësëdèrj mëj së rëpusèjscë
133. Ma cë së n’addòwnë ca lë vëjvë suggèllë
134. d’ognè bëllèzzë cchjù fàscënë cchjù sòwpë
135. e ca jë nò mmë jérë ddä rëvùëldë a ckìëdë
136. scusä më pòtë dë ccè ccà jë m’accusèjscë
137. pë scusàrsë e vvëdèrmë dëjscë a vërdätë
138. ca u pjacèjrë sàndë nòn vénë quä skjëwsë
139. pëcké së fäscë nghjanànn cchjù scëngëjrë

La Divina Commedia

Opera virtuale di Gianni Latronico

CANTO XIV DEL PARADISO

1. Dal centro al cerchio,e sì dal cerchio al centro
2. movesi l ’ acqua in un ritondo vaso,
3. secondo ch’è percosso fuori o dentro:
4. ne la mia mente fé sùbito caso
5. questo ch’io dico, sì come si tacque
6. la glorïosa vita di Tommaso,
7. per la similitudine che nacque
8. del suo parlare e di quel di Beatrice,
9. a cui sì cominciar, dopo lui, piacque:
10. “A costui fa mestieri, e nol vi dice
11. né con la voce né pensando ancora,
12. d’un altro vero andare a la radice.
13. Diteli se la luce onde s’infiora
14. vostra sustanza, rimarrà con voi
15. etternalmente sì com’ ell’ è ora;
16. e se rimane, dite come, poi
17. che sarete visibili rifatti,
18. esser porà ch’al veder non vi nòi”
19. Come, da più letizia pinti e tratti,
20. a la fïata quei che vanno a rota
21. levan la voce e rallegrano li atti,
22. così, a l’orazion pronta e divota,
23. li santi cerchi mostrar nova gioia
24. nel torneare e ne la mira nota.
25. Qual si lamenta perché qui si moia
26. per viver colà sù, non vide quive
27. lo refrigerio de l’etterna ploia.
28. Quell’uno e due e tre che sempre vive
29. e regna sempre in tre e 'n due e 'n uno,
30. non circunscritto, e tutto circunscrive,
31. tre volte era cantato da ciascuno
32. di quelli spirti con tal melodia,
33. ch’ad ogne merto saria giusto muno.
34. E io udi’ ne la luce più dia
35. del minor cerchio una voce modesta,
36. forse qual fu da l’angelo a Maria,
37. risponder: “Quanto fia lunga la festa
38. di paradiso, tanto il nostro amore
39. si raggerà dintorno cotal vesta.
40. La sua chiarezza séguita l’ardore;
41. l’ardor la visïone, e quella è tanta,
42. quant’ha di grazia sovra suo valore.
43. Come la carne glorïosa e santa
44. fia rivestita, la nostra persona
45. più grata fia per esser tutta quanta;
46. per che s'accrescerà ciò che ne dona
47. di gratüito lume il sommo bene,
48. lume ch’a lui veder ne condiziona;
49. onde la visïon crescer convene,
50. crescer l’ardor che di quella s’accende,
51. crescer lo raggio che da esso vene.
52. Ma sì come carbon che fiamma rende,
53. e per vivo candor quella soverchia,
54. sì che la sua parvenza si difende;
55. così questo folgór che già ne cerchia
56. fia vinto in apparenza da la carne
57. che tutto dì la terra ricoperchia;
58. né potrà tanta luce affaticarne:
59. ché li organi del corpo saran forti
60. a tutto ciò che potrà dilettarne”
61. Tanto mi parver sùbiti e accorti
62. e l’uno e l’altro coro a dicer “Amme!”
63. che ben mostrar disio d'i corpi morti:
64. forse non pur per lor, ma per le mamme,
65. per li padri e per li altri che fuor cari
66. anzi che fosser sempiterne fiamme.
67. Ed ecco intorno, di chiarezza pari,
68. nascere un lustro sopra quel che v’era,
69. per guisa d'orizzonte che rischiari.
70. E sì come al salir di prima sera
71. comincian per lo ciel nove parvenze,
72. sì che la vista pare e non par vera,
73. parvemi lì novelle sussistenze
74. cominciare a vedere, e fare un giro
75. di fuor da l’altre due circunferenze.
76. Oh vero sfavillar del Santo Spiro!
77. come si fece sùbito e candente
78. a li occhi miei che, vinti, nol soffriro!
79. Ma Beatrice sì bella e ridente
80. mi si mostrò, che tra quelle vedute
81. si vuol lasciar che non seguir la mente.
82. Quindi ripreser li occhi miei virtute
83. a rilevarsi ; e vidimi translato
84. sol con mia donna in più alta salute.
85. Ben m’accors’ io ch’io era più levato,
86. per l ’ affocato riso de la stella,
87. che mi parea più roggio che l’usato.
88. Con tutto ‘l core e con quella favella
89. ch’è una in tutti, a Dio feci olocausto,
90. qual conveniesi a la grazia novella.
91. E non er’ anco del mio petto essausto
92. l’ardor del sacrificio, ch’io conobbi
93. esso litare stato accetto e fausto;
94. ché con tanto lucore e tanto robbi
95. m’apparvero splendor dentro a due raggi,
96. ch’io dissi: “O Elïòs che sì li addobbi!”
97. Come distinta da minori e maggi
98. lumi biancheggia tra ' poli del mondo
99. Galassia sì, che fa dubbiar ben saggi;
100. sì costellati facean nel profondo
101. Marte quei raggi il venerabil segno
102. che fan giunture di quadranti in tondo.
103. Qui vince la memoria mia lo 'ngegno;
104. ché quella croce lampeggiava Cristo,
105. sì ch’io non so trovare essempro degno;
106. ma chi prende sua croce e segue Cristo,
107. ancor mi scuserà di quel ch’io lasso,
108. vedendo in quell’albor balenar Cristo.
109. Di corno in corno e tra la cima e 'l basso
110. si movien lumi, scintillando forte
111. nel congiugnersi insieme e nel trapasso:
112. così si veggion qui diritte e torte,
113. veloci e tarde, rinovando vista,
114. le minuzie d’i corpi, lunghe e corte,
115. moversi per lo raggio onde si lista
116. talvolta l’ombra che, per sua difesa,
117. la gente con ingegno e arte acquista.
118. E come giga e arpa, in tempra tesa
119. di molte corde, fa dolce tintinno
120. a tal da cui la nota non è intesa,
121. così da’ lumi che lì m’apparinno
122. s’accogliea per la croce una melode
123. che mi rapiva, sanza intender l’inno.
124. Ben m’accors’ io ch’elli era d’alte lode,
125. però ch’a me venìa “Resurgi” e “Vinci”
126. come a colui che non intende e ode.
127. Io m’innamorava tanto quinci,
128. che ‘nfino a lì non fu alcuna cosa
129. che mi legasse con sì dolci vinci.
130. Forse la mia parola par troppo osa,
131. posponendo il piacer de li occhi belli,
132. ne’ quai mirando mio disio ha posa;
133. ma chi s’avvede che i vivi suggelli
134. d’ogne bellezza più fanno più suso,
135. e ch’io non m’era lì rivolto a quelli,
136. escusar puommi di quel ch’io m’accuso
137. per scusarmi, e vedermi dir vero:
138. ché 'l piacer santo non è qui dischiuso,
139. perché si fa, montando, più sincero.