La Divina Commedia

Opera Virtuale di Gianni Latronico

CANDË XV DÙ PARAVËJS

1. A bènìgna vulundät andò së manëféstë
2. sémb l’amòwr ca drèttaméndë rëspëjrë
3. cùmë a cupëdìggjë fäscë andò l’àcquë
4. sëlénzjë mëttèttë a ckèda dòlgja lëjrë
5. e facèttë acquëjatä lë sàndë zòwkë
6. ca la déstrë dù cìëlë alléndë e ttëjrë
7. Cùm honna jéss a lë ggjùst prëjìër sòrdë
8. kìëdë sustànzë ca pë ddàrmë vògghjë
9. ca jë lë prëjàss a stä cìttë fòrn d’accòrdë?
10. Bénë jé ca sénza fëjnë s’addëlòwrë
11. cë pë l’amòwr dë còwsë ca nòn rësìstë
12. atèrnaméndë cùd amòwrë së spògghjë
13. Quälë pë lë sarénë tranguìllë e cchjärë
14. arrëjvë subbëtë na vëlòwscja cumétë
15. muwénnë l’òcchjërë ca jérnë sëkëwrë
16. e pärë na stéddë ca càmbjë pòstë
17. cë nò da kèda vànn da ndò s’appìzzëkë
18. nùddë së në pèrdë e rrësìstë pìckë
19. tälë dàw cùërnë ca ndéstrë së stènnë
20. aj pìët dë kèda cròwscë currètt n’àstrë
21. dà custèllazzjòwnë ca l’angallèshë
22. nnè së në scètt l’àlm dàw nàstrë sëwë
23. mà pë la lìsta raggjànda arrëvòw
24. ca parèttë fùëkë kë ddrétë a l’alabàstrë
25. Dassë pjatòws l’òmbr d’Ankëjs së pòrsë
26. cë fèid mèrët nòstra maggjòwra mëwsë
27. quànn andò Elìsjë dù fìgghjë s’addunòw
28. “O sanguis meus o superinfusa
29. gratia Dei sicut tibi cui
30. bis unquam coeli ianua reclusa?”
31. Dassë cùdu lëwm àw quäl m’avvëcënàbbë
32. Dòpp rëwulgìbb a la mëja dònnë la fàccë
33. e da quä e da ddä maravëgghjätë fùbbë
34. ca djìndr a l’òcchjër sòw jardëjvë na rëjsë
35. tälë ca jë pënzäbb kë lë mèj tuccä u fùnnë
36. dë la jëràzzja mëj e ddù mëj paravëjsë
37. Dòppë a sséndë e a vvëdè cundéndë
38. aggjùnsë u spìrd àw sëw prëngìpjë còwsë
39. ca jë nò capëshìbbë tàndë parlòw ‘nfùnnë
40. nnè pë shèldë s’ascunnèttë a mmë
41. mà pë nëcëssëtätë ca u sëw cungéttë
42. àw sègnë dì mortälë vulòw cchjù jjàldë
43. E quànnë l’àrkë dë l’ardéndë afféttë
44. fò ssë sfuquätë ca lë paròlë shënnèrnë
45. vèrsë u sègnë du nùëstrë ‘ndëlléttë
46. la prëjma còwsë ca jë capëshìbbë
47. “Bënëdìttë sëja tëw –fòw- trëjnë e jjëwnë
48. k’andà sëmménda mèj sì ttàndë curtèjsë”
49. E ssëquètt: ”Grätë e lundänë dëscëwnë
50. tërätë lëscénn andò u jërànnë volëwmë
51. ndò nòn së càngë mä vjàng nnè brëwnë
52. sì rësùëld oj fìgghj dajìndrë a ssù lëwmë
53. andò jë të pàrlë kë la jëràzzjë dë kèdë
54. k’a l’àldë vùëlë të vëstèttë lë pènnë
55. tù crëjtë k’a mmë u pënzìërë tëw pàssë
56. da cùdë ca jé prëjmë dassë cùmë prucédë
57. dàw jëwnë cë së canòshë u cìnghë e u séjë
58. e ppèrò cë sònd jëë e pëcké t’appärë
59. cchjù gawdjëws a ttë nò m’addumannànnë
60. d’ognè jjàldrë andò ssa fòddë allècrë
61. Tù crëjt a vërdät pëcké zënìnn e jërànnë
62. dë kèssa vëjtë mìrënë andò u spècchjë
63. ando fä vëdè i pënzìërë prëjm ca pìënzë
64. Mà pëcké u sàcr amòwr andò jë vègghjë
65. kë përpètua vìstë e cca m’assèckë
66. dë dòlgë dësëdèrjë s’adèmbjë mìgghjë
67. la vòscja tòwa sëkëwrë jàldë e allècrë
68. sònë a vulundätë sònë u dësëdèrjë
69. a ccè la mëja rëspòstë jé ggjä sëkëwrë
70. Jë më rëwulgìbb a Vjatrëjscë ca sëndèttë
71. prëjm ca jë parlàssë e më facètt nu cènnë
72. k’a la vulundät më facèttë crèsh lë shìëddë
73. Pò accumënzàbb dëcénn”L’affétt e u sènnë
74. cùmë la prëjmë èqualëtätë v’ apparèttë
75. dë nu pëjsë p’ognëwn dë vëw sëë facèrnë
76. pù fàttë ca u sòwl v’allumënòw e jjardèttë
77. cù càllë e ckë la lëwscë jé dassë awälë
78. ca tùttë l’òld assëmmëghjànz sònd scàrsë
79. Mà la vògghjë e l’argumìëndë a lë mortälë
80. pù mutëjvë k’a vvëw jé mmanëfëstätë
81. dëvèrsaménd sò l’acéddërë ndò lë shìëddë
82.pë kìëss jë ca sò jòmmën më sénd ndò ssà
83. dësëwagljànz e pë kìëss nò rëngràzzjèjscë
84. cë nòn cù còrë a la patèrna féstë
85. Bén préjë jëjë a ttëj vëjvë tupàzzjë
86. ca ssù prìëscë prëzzjëws ‘ngëmmëjscë
87. pëcké tù më fàzz dù nòwm tëw sàzzjë”
88. “Oj frònna mèj ndò jë më cumbjacìbbë
89. fìgnë aspëttànn jë fùbb a tëwa radëjscë”
90. Nu täl prëngìpjë rëspunnénn më facèttë
91. pò më dëcètt:”Cùdë dàw quäl së dëjscë
92. tëwa cugnazzjòwn e ca cìënd’ànn e cchjù
93. h’aggërät u mònd ndò a prëma curnëjscë
94. a mmë më fòw fìgghj e bësàvël tëw fòw:
95. bén së cunvìënë ca la lògna fatëjë
96. tù l’hà fä cchjù còrtë kë l’òpërë tòwë
97. Fërénzë dajìndrë a la cèrchjë andëjkë
98. da ndò lévë angòrë tèrzë e nnònë
99. së në stëja ‘mpäscë garbätë e onéstë
100. Nòn tënëja catënéddë d’òwr nò ccrònë
101. nò ffèmmënë cundëggjätë nò ccìndë
102. ca së putèssë vëdè cchjù dda crëstjänë
103. Nòn facëja nëshëwnë angòrë pajëwrë
104. la fìgghjë a l’attänë ca u tìëmb e la dòtë
105. da quä e da ddä nò tucquäv u supìërchjë
106. Nò ngérn càsërë dë famìgghjë vacàndë
107. nò ngérë arrëvät angòrë Sardanapälë
108. a musträ ccè ccà ‘ngàmër da lìëtt së pòtë
109. Nò jjérë vëngëwtë angòrë Mùndë Pàwlë
110. dàw vùëstr Acìëddòwr ca cumè vëngëwtë
111.‘nghjanànn ajàld ssë addà jéss ndà calätë
112. Bëllëngjòwn Bèrt vëdìbb jë scë cëngëwtë
113. dë cuëj e d’òssërë e vënë dàw spècchjë
114. la fèmmëna sòw sénzë la fàccja tèndë
115. e vëdìbb a ccùdu Nèrl e a ccùdu Vécchjë
116. jéssë cundénd kù cùërpë scumugghjätë
117. e le fèmmën sòw ò fëws e ò pënnàcchjë
118. Oj furtunätë! Ognè jjëwnë jéra cèrtë
119. dù sëbbùlkë sëw e angòrë nùddë jérë
120. pë la Fràngë andò u lìëttë abbandunätë
121. Lëwnë facëj la vèggljë a ccurä la näkë
122. e cunzulànnë ajjusävë lë cjangjanéddë
123. k’apprëjm dëvèrtënë màmmë e attänë
124. l ’ òldë tërànnë à la ròckë u fëjlë
125. cundävë fàwlë k’à famìgghja sòw
126. dì Trojänë dë Fjésëlë e dë Ròmë
127. Sarëj stëmät tànn na täla maravìgghjë
128. na Cjanghèllë nu Läpë Saldarìëllë
129. quäl mò sarëja Cëngënnät o Cornèljë
130. A dassë rëpusätë a dassë bèlla
131. vëjtë dë cëttadëjnë a dassë fëdèjla
132. cëttadënànzë a dassë dòlgë ostèllë
133. Marëj më dètt chjamät kë ffòrt jërëjtë
134. e andò l’andëjk vùëstrë battëstérë
135. ownëjtë fùbb crëstjänë e Caccjawëjtë
136. I frätë mëj fòrnë Moròntë e Elësèj
137. mëgghjèrm vënètt a mmë da Valdëprädë
138. e da quä nashèttë u soprannòwmë tëwë
139. Pò scìbbë apprìëss àw ‘mbèratòrë Cunätë
140. ca më facèttë cavaglìërë dà sëwa mëlìzzjë
141. tàndë llë pjacèrnë l’òpërë bbònë mèjë
142. Drét lë scìbb a l’ëngòndr dë l’ëngjustìzzjë
143. dë kèda lèggë ca u pòpël sëw asùrpë
144. pë ccòlpë du pastòwrë a vòstra gjustìzzjë
145. Cquä fùbbë jë da kèda ggénda ‘nfämë
146. accëjsë andò ssu mùnnë bbuscjàrdë
147. l’amòwrë du quälë assä jànëmë wàstë
148. e vënìbbë dàw martìrjë a ckèssa päscë”

La Divina Commedia

Opera Virtuale di Gianni Latronico

CANTO XV DEL PARADISO

1. Benigna volontade in che si liqua
2. sempre l’amor che drittamente spira,
3. come cupidità fa ne la iniqua,
4. silenzio puose a quella dolce lira,
5. e fece quietar le sante corde
6. che la destra del cielo allenta e tira.
7. Come saranno a' giusti preghi sorde
8. quelle sustanze che, per darmi voglia
9. ch’io le pregassi, a tacer fur concorde?
10. Bene è che sanza termine si doglia
11. chi, per amor di cosa che non duri
12. etternalmente, quello amor si spoglia.
13. Quale per li seren tranquilli e puri
14. discorre ad ora ad or sùbito foco,
15. movendo li occhi che stavan sicuri,
16. e pare stella che tramuti loco,
17. se non che da la parte ond’ e' s’accende
18. nulla sen perde, ed esso dura poco:
19. tale dal corno che 'n destro si stende
20. a piè di quella croce corse un astro
21. de la costellazion che lì resplende;
22. né si partì la gemma dal suo nastro,
23. ma per la lista radial trascorse,
24. che parve foco dietro ad alabastro.
25. Sì pïa l’ombra d’Anchise si porse,
26. se fede merta nostra maggior musa,
27. quando in Eliso del figlio s’accorse.
28. “O sanguis meus, o superinfusa
29. gratia Dei , sicut tibi cui
30. bis unquam celi ianüa reclusa?”
31. Così quel lume: ond’io m’attesi a lui;
32. poscia rivolsi a la mia donna il viso,
33. e quinci e quindi stupefatto fui;
34. ché dentro a li occhi suoi ardeva un riso
35. tal, ch’io pensai co’ miei toccar lo fondo
36. de la mia gloria e del mio paradiso.
37. Indi, a udire e a veder giocondo,
38. giunse lo spirto al suo principio cose,
39. ch’io non lo ‘ntesi, sì parlò profondo;
40. né per elezion mi si nascose,
41. ma per necessità, ché 'l suo concetto
42. al segno d’i mortal si soprapuose.
43. E quando l’arco de l’ardente affetto
44. fu sì sfogato, che ‘l parlar discese
45. inver' lo segno del nostro intelletto,
46. la prima cosa che per me s’intese,
47. ”Benedetto sia tu - fu - trino e uno,
48. che nel mio seme se' tanto cortese!”
49. E seguì: “Grato e lontano digiuno,
50. tratto leggendo del magno volume
51. du' non si muta mai bianco né bruno,
52. solvuto hai, figlio, dentro a questo lume
53. in ch’io ti parlo, mercé di colei
54. ch’a l’alto volo ti vestì le piume.
55. Tu credi che a me tuo pensier mei
56. da quel ch'è primo, così come raia
57. da l’un, se si conosce, il cinque e 'l sei;
58. e però ch'io mi sia e perch’ io paia
59. più gaudïoso a te, non mi domandi,
60. che alcun altro in questa turba gaia.
61. Tu credi 'l vero; ché i minori e ' grandi
62. di questa vita miran ne lo speglio
63. in che, prima che pensi, il pensier pandi;
64. ma perché ‘l sacro amore in che io veglio
65. con perpetüa vista e che m ’ asseta
66. di dolce disiar, s’adempia meglio,
67. la voce tua sicura, balda e lieta
68. suoni la volontà, suoni ‘l disio,
69. a che la mia risposta è già decreta!”
70. Io mi volsi a Beatrice, e quella udio
71. pria ch’io parlassi, e arrisemi un cenno
72. che fece crescer l’ali al voler mio.
73. Poi cominciai così: “L’affetto e 'l senno,
74. come la prima equalità v’apparse,
75. d’un peso per ciascun di voi si fenno,
76. però che 'l sol che v’allumò e arse,
77. col caldo e con la luce è sì iguali,
78. che tutte simiglianze sono scarse.
79. Ma voglia e argomento ne' mortali,
80. per la cagion ch’a voi è manifesta,
81. diversamente son pennuti in ali;
82. Ond’io, che son mortal, mi sento in questa
83. disagguaglianza, e però non ringrazio
84. se non col core a la paterna festa.
85. Ben supplico io a te, vivo topazio
86. che questa gioia prezïosa ingemmi,
87. perché mi facci del tuo nome sazio”
88. “O fronda mia in che io compiacemmi
89. pur aspettando, io fui la tua radice”:
90. cotal principio, rispondendo, femmi.
91. Poscia mi disse: “Quel da cui si dice
92. tua cognazione e che cent’anni e piùe
93. girato ha 'l monte in la prima cornice,
94. mio figlio fu e tuo bisavol fue:
95. ben si convien che la lunga fatica
96. tu li raccorci con l ’opere tue.
97. Fiorenza dentro da la cerchia antica,
98. ond’ ella toglie ancora e terza e nona,
99. si stava in pace, sobria e pudica.
100. Non avea catenella, non corona,
101. non gonne contigiate, non cintura
102. che fosse a veder più che la persona.
103. Non faceva, nascendo, ancor paura
104. la figlia al padre, ché 'l tempo e la dote
105. non fuggien quinci e quindi la misura.
106. Non avea case di famiglia vòte;
107. non v’era giunto ancor Sardanapalo
108. a mostrar ciò che 'n camera si puote.
109. Non era vinto ancora Montemalo
110. dal vostro Uccellatoio, che, com' è vinto
111. nel montar sù, così sarà nel calo.
112. Bellincion Berti vid’ io andar cinto
113. di cuoio e d’osso, e venir da lo specchio
114. la donna sua sanza 'l viso dipinto;
115. e vidi quel d’i Nerli e quel del Vecchio
116. esser contenti a la pelle scoperta,
117. e le sue donne al fuso e al pennecchio.
118. Oh fortunate! ciascuna era certa
119. de la sua sepultura, e ancor nulla
120. era per Francia nel letto diserta.
121. L’una vegghiava a studio de la culla,
122. e , consolando, usava l ’ idioma
123. che prima i padri e le madri trastulla;
124. l’altra, traendo a la rocca la chioma,
125. favoleggiava con la sua famiglia
126. d’i Troiani, di Fiesole e di Roma.
127. Saria tenuta allor tal maraviglia
128. una Cianghella, un Lapo Salterello,
129. qual or saria Cincinnato e Corniglia.
130. A così riposato, a così bello
131. viver di cittadini, a così fida
132. cittadinanza, a così dolce ostello,
133. Maria mi diè, chiamata in alte grida;
134. e ne l’antico vostro Batisteo
135. insieme fui cristiano e Cacciaguida.
136. Moronto fu mio frate ed Eliseo;
137. mia donna venne a me di val di Pado,
138. e quindi il sopranome tuo si feo.
139. Poi seguitai lo 'mperador Currado;
140. ed el mi cinse de la sua milizia,
141.tanto per bene ovrar li venni in grado.
142. Dietro li andai incontro a la nequizia
143. di quella legge il cui popolo usurpa,
144. per colpa d'i pastor, vostra giustizia.
145. Quivi fu’ io da quella gente turpa
146. disviluppato dal mondo fallace,
147. lo cui amor molt’ anime deturpa;
148. e venni dal martiro a questa pace”